عدد است كو به حسب شرع بناى احكام را بر آن نتوان گذاشت ، و اين بسيار بعيد است .
و شيخ در مبسوط ، و علامه در منتهى ، و جمع ديگر از علما رضوان اللّه عليهم اين اخبار را حمل كردهاند بر آن كه اگر ماههاى سال همه يا اكثر ديده نشود به اين احاديث عمل مىكنند ، زيرا كه به حسب برهان و تجربه معلوم است كه همهء ماههاى سال تمام نمىتواند بود .
و به گمان فقير اگر زياده از چهار ماه مشتبه شود ، باز عمل به اين اخبار مىتوان كرد . و بعضى گفتهاند مطلقا همه را سى حساب مىكنند . و اين مخالف تجربه و عادت است ، و مستلزم طرح اخبار معتبرهء بسيار است .
مقصد چهارم [ در روزه روز عيد اضحى و روز عاشورا ]
در شرح حديثى است كه كلينى از حضرت صادق عليه السلام و ابن بابويه در مقنع از حضرت امام رضا عليه السلام روايت كردهاند كه روز عيد اضحى در روزى است كه در آن روز روزه مىدارند و روز عاشورا در روزى است كه در آن افطار مىكنند « 1 » .
و سيد بن طاوس رضى اللّه عنه گفته است كه ما مذاكرة از مشايخ خود شنيدهايم كه از يكى از ائمه عليهم السلام روايت كردهاند كه روز روزهء شما روز نحر شما است « 2 » .
و اكثر اين احاديث را نفهميدهاند و تكلفات بارده در حلش كردهاند .
هامش
( 1 ) فروع كافى 4 / 547 ، ح 37 . مقنع شيخ صدوق ص 59 .
( 2 ) كتاب اقبال سيد ابن طاووس ص 16 .