و بدان كه بعضى از علماء قائل شدهاند كه اگر در دو ركعت اول يك سجده را فراموش كند ، و بعد از ركوع به خاطرش آيد ، نمازش باطل است ، و قول مشهور كه فرق ميان دو ركعت اول و آخر نيست أقوى است ، و اگر در اين صورت بعد از تمام كردن نماز و بجا آوردن سجود و دو سجده سهو ، اعادهء نماز نيز بكند أحوط است .
فصل سوم در أحكام شك است
بدان كه شك يا در عدد ركعتهاى نماز است يا در أفعال نماز ، اگر در عدد ركعتها باشد ، اگر شك او در نمازهاى دو ركعتى باشد ، مانند نماز صبح و جمعه ، يا در نماز سه ركعتى باشد مانند نماز شام ، يا در دو ركعت اول نماز چهار ركعتى باشد ، أشهر و اقوا آن است كه نمازش باطل است و از سر مىگيرد « 1 » .
و همچنين اگر شك در عدد بسيار كند ، كه نداند كه يك ركعت كرده است يا دو يا سه يا چهار يا يك ركعت را نيز نداند كه تمام كرده است يا نه ، نمازش باطل است .
و نماز آفتاب و ماه گرفتن و زلزله و آيات نيز حكم نماز دو ركعتى دارد اگر شك در عدد ركعتها باشد ، و اگر در عدد ركوعها شك كند بنا بر كمتر مىگذارد و تمام مىكند بنا بر مشهور و اقوا .
و اگر در نماز چهار ركعتى يقين به تحقيق دو ركعت داشته باشد و در زيادتى شك كند ، صور مشهورهء آن كه ضرور است دانستن پنج است ، و چهار صورت از فرضهاى نادر با آنها كه ضم نموده ،
هامش
( 1 ) و ابن بابويه رحمه اللّه و بعضى از علما در اكثر صور تجويز بنا بر أقل كردهاند بنا بر احاديثى كه محمول بر تقيه است .