تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بيست و پنج رساله فارسى (فارسى) — صفحة 113

مساهمون:

ص١١٣
همچنين احاديث ما اهل بيت نيز بعضى بعضى ديگر را تفسير و تبيين مىنمايد . و لهذا فحول علما و محدثين معنى حديث مجمل و مشكل را به قوت فضيلت و به زور ملائى مىگفته‌اند ، بلكه تتبع كتب حديث مىكرده‌اند ، و اگر حديث مفسرى به نظر ايشان نمىرسيده است به خدمت مشايخ و محدثين ديگر كه تتبع ايشان بيشتر و كتب حديث بيشتر داشته‌اند مىرسيده‌اند ، و از ايشان معنى حديث را سؤال مىنموده‌اند كه بسا باشد كه مفسر اين حديث مجمل به نظر ايشان رسيده باشد . و لهذا رئيس المحدثين شيخ محمد بن بابويه قمى با وجود آن كه احاديث را از پدر بزرگوار خود على بن بابويه ، و همچنين از شيخ عالى مقدار محمد بن الحسن الوليد رضى اللّه عنهما كه هر دو از اكابر محدثين بوده‌اند اخذ نموده بود ، و به خدمت اكثر محدثين اهل قم كه در آن عصر بوده‌اند نيز رسيده بود ، و احاديث مشكل را از ايشان پرسيده بود ، و از اكثر ايشان اجازه گرفته بود . باز اختيار مسافرت بلخ نمود و به خدمت مشايخ و محدثين آنجا رسيد ، و از آن مشايخ نيز احاديث غريبه و معانى احاديث مشكله را اخذ نمود ، و بعد از رسيدن به خدمت مشايخ و فرا گرفتن از ايشان كتابى تأليف نمود مسما به معانى الاخبار . و در آن كتاب معانى اخبار و احاديثى را كه از مشايخ شنيده است يا خود به تتبع از احاديث ديگر استنباط نموده است همه را ذكر نموده است . چون دانستى كه طريقهء محدثين در فهم احاديث ائمهء طاهرين سلام اللّه عليهم أجمعين به چه دستور بوده است ، موافق اين ضابطه