تاريخ حرم ائمه بقيع (ع) و آثار ديگر در مدينه منوره (فارسى) — صفحة 95

نيم قرن از بناى اصلى حرم و مجدداً پس از گذشت يك قرن از تعمير اول آن ، انجام گرفته است ؛ زيرا : الف - اين امرى مسلّم است كه بناى اصلى اين گنبد و بارگاه در اواخر قرن پنجم ، به دستور مجدالملك براوستانى انجام پذيرفته و مورّخان در اين مورد صراحت و اتفاق نظر دارند . طبيعى است ، در بناى چنين ساختمانى ، با آن اهميت و قداست ، پيش بينىهاى لازم در دوام و استحكام آن نه براى يك قرن و دو قرن ، بلكه براى قرون متمادى منظور مىگردد . مشابه و قرينهء ساختمانِ اين حرم ، ساختمان حرم كاظمين عليه السلام و حضرت عبدالعظيم حسنى است « 1 » كه پس از گذشت ده قرن ، هنوز هم در ميان آثار مذهبى و باستانى ، با قامتى استوار و محكم ايستاده‌اند . بنابراين چنين بناى مستحكم پس از گذشت پنجاه يا يكصد و پنجاه سال ، نيازمند تجديد بنا نخواهد بود . گذشته از آن ، حفظ كتيبه‌هاى متعدد ، خود دليل واضح و روشن بر اين حقيقت است ؛ زيرا در صورت تجديدِ اصلِ بنا به وسيلهء يكى از آن دو خليفه ، حفظ هردوكتيبه مفهومى ندارد . ب - دليل دوم برعدم تجديد بنا ، به وسيلهء دو خليفهء ياد شده ، گفتار ابن نجار ( متوفاى 643 ) مىباشد كه گنبد حرم بقيع را چنين توصيف مىكند : « والقبران فى قبّة كبيرة عالية قديمة البناء » « 2 » و مشابه همين توصيف را ، خالدبن عيسى البلوى كه در سال 740 بقيع را ديده ، آورده است . « 3 » اين توصيف « قديمة البناء » نشانگر قدمت اين حرم شريف است كه نه با تجديد بناى دوران معاصر ابن نجار و نه با دوران خالد بلوى قابل تطبيق است . ج - نكتهء جالب توجه ديگر اين‌كه سمهودى پس از نقل نظريهء خويش ( كه اصل بناى حرم قبل از مستر شد است ) و پس از نقل گفتار ابن نجار در مورد عظمت و قدمت حرم بقيع ، مىگويد : اين گنبد و بارگاه ، امروز هم به همان شكل و داراى همان خصوصياتى است كه ابن نجار آن را توصيف نموده است ( ؛ وَ قد قال ابن النّجار انّ هذه القبّة قديمة البناء ، و