جهانگرد غربى كه در سال 1276 ه . ق . به مدينه مسافرت نموده در سياحتنامهء خود گنبد ائمهء بقيع را چنين توصيف مىكند : « و هذه القبّة أكبر و أجمل جميعِ القبب الأخرى و تقع على يمين الداخل من باب المقبرة » . « 1 » « اين قبّه كه در دست راست واردين به بقيع قرار گرفته است ، بزرگتر و زيباتر از همهء قبهها است . » 7 - در قرن چهاردهم : على بن موسى كه يكى از نويسندگان ساكن مدينه است و كتابى دارد به نام « وصف المدينة المنوره » كه در سال 1303 ه . ق . تأليف نموده ، دربارهء بقيع و مقابر و گنبدهاى آن توضيحاتى دارد و راجع به قبهء ائمهء بقيع مىگويد : « و قبّة آلالبيت العظام و هي اكبر القبات » . « 2 » 8 - و بالأخره ابراهيم رفعت پاشا كه آخرين بار در سال 1325 ه . ق . و 19 سال قبل از تخريب حرم ائمهء بقيع سفر حج نموده است ، مىگويد : « والعبّاس و الحسن بن عليّ و من ذكرناه معه تجمعهم قبّة واحدة هي اعلى القبات الّتي هنالك كقبّة ابراهيم و . . . » . « 3 » و عباس و حسن بن على و سه تن ديگر كه قبلًا نام برديم ( ائمه سهگانه ) در زير يك قبه قرار گرفتهاند كه بزرگتر از همهء قبههاى موجود در بقيع ؛ مانند قبه ابراهيم و . . . مىباشد .
تاريخ حرم ائمه بقيع (ع) و آثار ديگر در مدينه منوره (فارسى) — صفحة 92
مساهمون: محمد صادق نجمى
ص٩٢
« در روى قبرشان گنبدى است بلند و سر بفلك كشيده . »
6 - در قرن سيزدهم : سر ريچارد بورتون
( SIR RICHARD BURTON )
هامش
( 1 ) موسوعة العتبات المقدسه ، ج 3 ، ص 283
( 2 ) وصف المدينة المنوّره صفحه 10 . اين كتاب جزو مجموعهاى است به عنوان رسائل فى تاريخ المدينة كه در سال 1392 ه . از طرف منشورات داراليمامه رياض منتشر شده است .
( 3 ) مرآت الحرمين ، ج 1 ، ص 426