مرحوم قاضى نوراللَّه شوشترى مىگويد : و از آثار مجد الملك قبّهء حسن بن على عليه السلام در بقيع است كه على ؛ زين العابدين ، محمد باقر ، جعفر صادق و عباس بن عبدالمطّلب در آنجا آسودهاند . سپس مىگويد : . . . و چهار طاق عثمان بن مظعون را . . . او بنا كرده است و مشهد امام موساى كاظم و امام محمد تقى در مقابر قريش در بغداد را هم او بنا نموده است و مشهد سيد عبدالعظيم حسنى در رى « 1 » و غير آن از مشاهير سادات علوى و اشراف فاطمى عليهم السلام از آثار اوست . « 2 » مرحوم محدث قمى مىگويد : بر اوستان قريهاى است از قراى قم و از آنجاست ابوالفضل اسعد بن محمد بن موسى مجدالملك شيعى وزير بركيارق و از براى اوست آثار حسنه ؛ مانند قبّهء ائمهء بقيع و مشهد امام موسى و امام محمد تقى عليهما السلام و مشهد جناب عبدالعظيم و غير ذلك . « 3 »
تاريخ ساختمان گنبد ائمهء بقيع
هيچيك از مورّخان ، تاريخ دقيق ايجاد ساختمان و بناى گنبد را كه به دستور مجدالملك انجام پذيرفته ، مشخّص ننمودهاند ولى با توجه به تقارن قتل معمار اين حرم مطهر ، با كشته شدن مجدالملك كه در سال 495 به وقوع پيوسته است مىتوان گفت كه بناى قبّهء حرم ائمهء بقيع نيز مقارن همان تاريخ و در اواخر قرن پنجم به اتمام رسيده است .
كيفيّت گنبد و بارگاه ائمهء بقيع
اينكنگاهى گذرا داريم بهگفتار عدّهاى ديگر از مورّخان و جهانگردان كه مشاهدات خود را دربارهء چگونگى اين حرم شريف در طول هشتصد سال و به ترتيب زمانى تا تاريخ تخريبآن در تأليفات وسفرنامههاى خود ثبت و براى آيندگان به يادگار گذاشتهاند .
هامش
( 1 ) اصل اين قبه از آثار مجدالملك ، ولى ايوانهاى اطراف از آثار سلاطين صفوى است .
( 2 ) مجالس المؤمنين ، ج 2 ، ص 458 .
( 3 ) هدية الاحباب ، ص 119 .