ب - ابن زباله درصدد بيان تاريخ اجمالىِ ساختمانِ اين دو حرم شريف و اين دو زيارتگاه عمومى است كه درحال حيات وى و در اواخر قرن دوم وجود داشته است و حرم ائمهء بقيع در اين تاريخ ، نه به شكل يك خانه ، بلكه به صورت حرم و زيارتگاه عمومى بوده است .
اما قرائن و شواهد تاريخى ديگر ، بيانگر اين است كه اين تغيير و تحوّل وضع ، در دههء سوم از قرن دوم هجرى ؛ يعنى دوران خلافت ابوالعباس سفاح 136 - 132 و حد اكثر در سالهاى اول خلافت ابوجعفر منصور 149 - 137 بوقوع پيوسته است .
توضيح اين قرينهء تاريخى
در احداث ساختمان و تعمير مدفن و قبور شخصيتهاى مذهبى و افراد معروف و سرشناس ، معمولًا يكى از دو انگيزه وجود دارد ؛ يا جنبهء سمبليك و سياسى دارد و يا داراى انگيزههاى معنوى و شعار مذهبى است و البته گاهى نيز ممكن است هر دو انگيزه همزمان وجود داشته باشد كه حرم ائمهء بقيع با توجه به وجود قبر جناب عباس - سرسلسلهء خلفاى عباسى - در داخل آن ، مخصوصاً در مقطع ياد شده ، از هر دو جنبه برخوردار بوده است و در عين حال با سياست سلاطين اموى و عملكرد آنان در همين زمينه ، ارتباط پيدا مىكند .
سلاطين اموى و بهرهبردارى سياسى از قبور
سلاطين بنىاميه در دوران فرمانروايىخود ، براىتثبيت و تقويت حكومت خويش ، در كنار فشار فوقالعادهاى كه به ائمه اهلبيت عليهم السلام و شيعيانشان وارد مىكردند ، در برخى موارد از سياست تخريب و تعمير قبور شخصيتها نيز بهرهبردارى مىنمودند . نمونههايى از اجراى اين سياست ناروا و ناشايست را مىتوان در موارد زير ملاحظه نمود .
1 - ضميمه نمودن محلِّ دفن عثمان بن عفان به قبرستان بقيع ، بدستور معاوية بن