تاريخ حرم ائمه بقيع (ع) و آثار ديگر در مدينه منوره (فارسى) — صفحة 82

ابن شبه متن گفتار ابن زباله را در مورد اين دو حرم به ترتيب چنين نقل مىكند : 1 - قال عبدالعزيز : « دفن العبّاسُ بن عبدالمطّلب عند قبر فاطمة بنت اسدبن هاشم في أوّل مقابر بنيهاشم الّتي في دار عقيل ويقال انّ ذلك المسجد بنيقبالة قبره . . . » . « 1 » عباس بن عبدالمطلب در اوّل مقابر بنىهاشم و در كنار قبر فاطمهء بنت اسد - كه در خانهء عقيل قرار گرفته - دفن شده است و مىگويند اين مسجد « حرم » در مقابل قبر عقيل بنا شده است . 2 - قال عبدالعزيز : « والغالب عندنا انَّ مصعب بن عمير و عبداللَّه بن جحش دفنا تحت المسجد الذى بني على قبر حمزة و انّه ليس مع حمزة أحدٌ في القبر » . « 2 » غالب علماى ما ( دانشمندان مدينه ) بر اين باورند كه مصعب بن عمير و عبداللَّه بن جحش در زير مسجدى كه در روى قبر حمزه ساخته شده ، مدفون گرديده‌اند و اما در داخل قبر حمزه بجز خود او ، كسى دفن نشده است . از اين گفتار ابن زباله ، دو مطلب زير به‌دست مىآيد : الف - اينكه در قرنهاى اوّل اسلام به حرمها و ساختمانهايى كه در روى قبور شخصيتهاى مذهبى بنا مىگرديد ( مسجد ) گفته مىشد و كلمهء حرم ، مزار و مشهد از اصطلاحاتى است كه در قرنهاى پنجم و ششم بوجود آمده و لذا احمد مقدسى كه از علماى قرن چهارم و از جهانگردان و جغرافىدانان اسلامى است ، در مورد حرم حضرت حمزه - مانند ابن زباله - همان تعبير ( مسجد ) را به كار برده است و مىگويد : « احد كوهى است در سه ميلى مدينه كه در دامنهء آن ، قبر حمزه در داخل مسجد است و جلو آن يك چاه است . » « 3 » به نظر مىرسد كه اين تعبير از قرآن مجيد گرفته شده است ؛ زيرا كه قرآن از ساختمانى كه در روى قبور اصحاب كهف بنا شده ، مسجد نام برده است . « 4 »