اين كدام نافع است ؟ !
از آنجا كه عثمان بن عفان نيازى به معرفى ندارد ، معرفى اجمالى داريم از انس بن مالك و نافع و در اين معرفى نافع را مقدم مىداريم و به بيان خطا واشتباهى كه در اثر تشابه اسمى در شخصيت وى به وجود آمده است مىپردازيم : همانگونه كه ملاحظه كرديد ، در معرفى نافع و قبرش ، كه در بقيع است و اين كه پيشتر داراى بقعه بوده ، تعبيرهاى مختلفى به كار رفته است ؛ زيرا گاهى مىگويند : « نافع مولا ابن عمر » و گاهى مىگويند : « نافع شيخ القراء » و گاهى نيز با تعبير « نافع مولا عبداللَّه ابن عمر شيخ القراء » نام مىبرند . و در كتابهاى ديگر نيز همين وضع مشاهده مىشود ، به خصوص كتابهاى جديد التأليف . اين تعبيرهاى گوناگون ، ناشى از عدم تشخيص درست و عدم شناخت صحيح از شخصيت نافع مىباشد ؛ زيرا نافع مولا ابن عمر و نافع شيخ القراء دو شخصيت جداگانه و مستقل هستند و تاريخ مرگشان به فاصلهء پنجاه سال واقع شده است . نافع اوّل ، محدث و فقيه ، ونافع دوّم اشتهار در قرائت داشته است . * نافع مولا ابن عمر ملقب به فقيه ، مكنّى به ابوعبداللَّه است او از اسراى جنگى بوده كه در اختيار عبداللَّه فرزند عمر بن خطاب قرار گرفته و لذا معروف به مولا ابن عمر گرديده است و در اثر استعدادى كه از آن برخوردار بوده ، در مدينه فقه و حديث ياد گرفته است . او را جزو محدثين در طبقه تابعين مىشمارند . او در زمان عمر بن عبد العزيز ( 99 - 101 ) به عنوان تعليم احكام براى مردم مصر به آن ديار اعزام گرديد و در سال يكصد و هفده يا نوزده و يا يكصد و بيست از دنيا رفت و در بقيع به خاك سپرده شد . « 1 » * * نافع مدنى فرزند عبدالرحمان ، كنيهاش ابن نعيم و نياكانش از اصفهان مىباشند . ابن جزرى دربارهء او مىنويسد : « نافع يكى از قاريان و دانشمندان هفتگانهء علم قرائت