قرنهاى اول به وسيلهء ديوارى كه در اطراف آن ايجاد شده بود مشخص مىگرديد . و در نيمهء دوم قرن نهم ، كه فن معمارى گسترش يافته بود ، براى اين حرم نيز گنبد و بارگاه ساخته شده است . و اما تعداد همسران پيامبر كه در اين محل به خاك سپرده شدهاند ، دقيقاً مشخص نيست . بعضى از مورّخان و محدّثان پيشين ؛ مانند كرمانى و ابن نجار ، نظرشان اين است كه چهارتن در اين محل دفن شدهاند و تعداد چهار قبر هم ارائه شده است .
بنابراين آنچه در قرنهاى اخير از سوى بعضى از نويسندگان ارائه شده و اين حرم بعنوان مدفن همهء هشت تن همسران پيامبر صلى الله عليه و آله كه در مدينه با آن حضرت زندگى نمودهاند ، معرفى شده و علائمى كه بيانگر اين تعداد باشد در اين حرم نصب گرديده ، دليلى بر تأييد آن در دست نيست بلكه همهء اين معرفيها مبتنى بر اشتهار عرفى و نقل اقوال مىباشد كه معمولًا در اين نوع حقايق ، كه مورد توجه عامه و داراى جنبهء قداست و معنويت مىباشد ، در طول ساليان متمادى و با مرور زمان طولانى به وجود آمده است و به اين اعتبار كه :
رسول خدا در مدينه با هشت بانو ازدواج كرده بود و لابد همهء آنان در يك جا و در اين محل دفن شدهاند ، پديدار گرديده است .
و اينك نمونههايى از اين نظريهها
1 - بطورى كه در گفتار فرهاد ميرزا ملاحظه گرديد ، او مىگويد : « قبر همهء همسران هشتگانهء پيامبر در يك ضريح قرار دارند و نام تك تك آنها هم در روى همان ضريح نصب شده است . » 2 - نايب الصدر شيرازى يكى ديگر از نويسندگان ايرانى در سفرنامهاش مىگويد : « زوجات آن حضرت هم آنچه در مدينه وفات يافتهاند در يك بقعه مىباشند . » « 1 » 3 - على حافظ ، زنده در سال 1405 ه با اين كه خود از اهالى مدينهء منوره است و طبق معمول بايد بيش از ساير نويسندگان و سياحان توجه به جزئيات تاريخى اين شهر
هامش
( 1 ) . سفرنامه نايبالصدر ، ص 229 . سفر وى به حرمين شريفين در سال 1305 بوده است .