و شبانه دفن نمود . » ابن عبدالبرّ مىگويد : « وكانت اشارت على زوجها أن يدفنها ليلًا » ؛ « 1 » « فاطمه به همسرش على اشاره كرده بود كه شبانه به خاكش بسپارد . » اين اشارت از سوى حضرت زهرا در مورد دفن شدن پيكرش به هنگام شب ، كه در منابع اهل سنت فراوان نقل گرديده ، در منابع شيعه قدرى صريحتر ذكر شده است : در روايتى آمده است كه : امير مؤمنان عليه السلام به هنگام شدّت مرض و در آخرين روزهاى حيات همسرش ، در پاسخ پيام عمويش عباس كه در مورد تجهيز و تشييع جنازهء فاطمهء زهرا به آن حضرت پيشنهاداتى را ارائه مىداد چنين فرمود : « و أنا اسألك يا عمّ أن تسمح لي ترك ما أشرت به ، فانّها وصّتني بستر امرها » « 2 » : « اى عمّ ! اجازه مىخواهم از پيشنهاد شما در اين مورد صرف نظر نمايم ؛ زيرا خود فاطمه بر من وصيت نموده است كه مراسم تدفين وى مخفيانه انجام پذيرد . » مرحوم شيخ مفيد از حسين بن على عليه السلام نقل مىكند : « فلمّا حضرتها الوفاة وصت اميرالمؤمنين ان يتولّى امرها و يدفنها ليلًا و يعفي قبرها ، فتولّى ذلك اميرالمؤمنين و دَفنها و عفى موضع قبرها » . « 3 » و بنابر به بعضى از روايات ، امير مؤمنان عليه السلام بر چهل قبر در بقيع آب پاشيد و شبيه هفت قبر به وجود آورد تا قبر حضرت زهرا به هيچوجه شناخته نشود . « 4 » بهرحال اين وصيت و اين نوع تدفين موجب گرديده كه قبر حضرت زهرا عليها السلام مخفى و اقوال و آراى مختلف در ميان محدّثان و مورّخان در محل دفن وى پديد آيد . از اينرو است
تاريخ حرم ائمه بقيع (ع) و آثار ديگر در مدينه منوره (فارسى) — صفحة 115
مساهمون: محمد صادق نجمى
ص١١٥
هامش
( 1 ) . استيعاب مطبوع در حاشيه اصابه ، ج 4 ، ص 379
( 2 ) . بحارالانوار ، ج 43 ، ص 210
( 3 ) . امالى مفيد ، ص 146
( 4 ) . بحارالانوار ، ج 43 ، ص 183