بردهاى پرسيدم كه بدون اجازه اربابش ازدواج كردهاست ؟
حضرت فرمود : « اين بسته به خواست ارباب اوست اگر بخواهد اجازه مىدهد و اگر نخواهد آن دو را از هم جدا مىكند . » « 1 »
تفصيل احكام :
تعريف : منظور از عقد فضولى عقدى است كه از كسى سر زده باشد كه صلاحيت عقد را ندارد . نمونههاى آن به شرح زير است :
برادرى بدون اجازه خواهرش ، او را به ازدواج در مىآورد ، يا مادرى پسرش را به ازدواج در مىآورد ، يا وكيل زن ، او را بدون اجازه به عقد ديگرى در مىآورد ، يا ولى مولى عليه را به ازدواج كسى در مىآورد كه در او عيبى است ، يا بردهاى بدون اذن اربابش ازدواج مىكند . اينها همه نمونههاى عقد فضولى هستند .
1 - اقوى ، صحت عقدى است كه به نحو فضولى صورت گرفته باشد پس از اجازه دادن طرف اصلى عقد ، خواه از يك طرف فضولى بوده باشد ، يا از هر دو طرف .
2 - در اجازه دادن ، اداى لفظ خاصى شرط نيست ، بلكه با هرچه كه نشان دهندهء رضايت به عقد باشد حاصل مىشود . بل بافعلى كه دلالت بر رضايت داشته باشد نيز حاصل مىشود .
3 - اجازه ، كاشف از صحت عقد است از هنگام وقوع عقد ، پس بايد پيامدهاى عقد از زمان عقد بر آن مترتب شود .
هامش
( 1 ) - همان ، ص 523 ، ابواب نكاح العبيد ، باب 24 ، حديث 1 .