مىشود كه ؛ شيخ و غضائرى ، از إمام عليه السّلام با سند مذكور روايت ميكنند و نزد آن دو معتبر است ، و إلّا ؛ از مرويّاتشان مستثنى ميكردند . كما اينكه ؛ اين مطلب ، بر كسى كه بطريق مشايخ ، عارف باشد ، پوشيده نيست .
فخر الفقهاء ، شهيد ثانى ، بر أساس اعتمادى كه بر آن تفسير دارد ، از آن نقل مىكند . و در آخر اجازهء كبيرش به شيخ حسين بن عبد الصّمد گفته :
« و اگر طريقى را كه ؛ تا هر يك از مصنّفين و مؤلّفين ، وجود دارد ، همه را يادآور شويم ، مطلب بدرازا ميكشد ، و خداى تعالى ! ولىّ التّوفيق است . بايستى ؛ از بين طرقى كه ؛ به مولا و سيّد ما و سيّد الكائنات ! رسول خدا ( ص ) ، ميرسد ، طريقى را بيان كنيم ، كه عاليتر باشد . . . » آنگاه ؛ سندى بيان مىكند كه ؛ در آن ، محمّد بن قاسم جرجانى است .
علّامهء مجلسى ، در بحار ميگويد :
« كتاب تفسير إمام ، از كتب معروف است ، و صدوق ، بر آن اعتماد كرده ، و از آن أخذ نموده است . اگر چه ؛ بعضى از محدّثين ، در آن طعن زدهاند ! ولى ؛ صدوق ، أعرف است ! و زمانش ، از كسى كه بر آن كتاب ، طعن زده ! نزديكتر است ، و تحقيقا ؛ بيشتر علماء ، از او روايت كردهاند ، بدون اينكه در آن ، غمزى روا بدارند » .
آنگاه ميگويد :
« آنچه در افتتاح تفسير إمام عسكرى صلوات اللَّه عليه مييابيم ، بيان ميكنيم :
شيخ أبو الفضل شاذان بن جبرئيل بن إسماعيل قمى ، أدام اللَّه تعالى ! تأييده ، گفت كه ؛ سيّد محمّد بن سراهنگ حسينى جرجانى ، بر ما حديث كرد كه ؛ سيّد أبو جعفر مهتدى بن حارث حسينى مرعشى ، بر ما حديث كرد كه ؛ شيخ صدوق أبو عبد اللَّه جعفر بن محمّد دوريستى ، از پدرش ، از شيخ فقيه أبو جعفر محمّد بن علىّ بن بابويه قمى رحمه اللَّه ، روايت كرده كه ؛ أبو الحسن محمّد بن قاسم استرآبادى ، بما خبر داد . . . » آنگاه گفته :
« و در بعضى نسخهها ، در أوّل سند ، اين چنين است :
محمّد بن علىّ بن محمّد بن جعفر بن دقّاق ، گفت : دو شيخ فقيه ؛ أبو الحسن محمّد بن أحمد بن علىّ بن حسن بن شاذان ، و أبو محمّد جعفر بن أحمد بن علىّ قمى رحمهما اللَّه ! بر من حديث كردند ، كه شيخ فقيه ؛ أبو جعفر محمّد بن علىّ بن حسين بن موسى بن بابويه . . . »
تفسير فاتحة الكتاب از امام حسن عسكرى (ع) (فارسى) — صفحة 59
مساهمون: المنسوب إلى الإمام العسكري ( ع )
ص٥٩