در بارهء صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ
( 1 ) إمام عليه السّلام فرمود :
[ صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ ]
يعنى ؛ بگوئيد :
ما را به راه كسانى هدايت فرما ، كه ؛ بتوفيق دين و طاعتت بر آنان نعمت ارزانى داشتى ! ، و آنها كسانىاند كه ؛ خدا فرمود :
« و آنان كه ؛ خدا و رسول ( وى ) را فرمان ببرند ، هم آنها با كسانىاند كه ؛ خدا ، بر آنان نعمت ، ارزانى داشته ! - از پيامبران و صدّيقين و شهدا و صالحين - و آنان [ از حيث رفاقت ] چه خوب ( أفرادى ) اند . » « 1 » و اين مطلب ، عينا از أمير المؤمنين عليه السّلام ، بيان شده است . ( آن جناب ) افزود كه ؛ آنگاه فرمود :
اينها ، [ إنعامشدگان ] « 2 » بمال و صحّت بدن نيستند - اگر چه ؛ همهء اينها ، نعمت بارزى از جانب خدا است - آيا نمىبينيد كه اينها ، گاهى كافر يا فاسقاند ! ؟ پس ؛ ترغيب و تحريك نشديد كه در دعا بخواهيد كه ؛ بر آنان رهنمون گرديد ! فقط مأمور شديد كه بخواهيد : به راه كسانى رهنمون شويد كه ؛ بر آنان نعمت [ إيمان به خدا ، و تصديق رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم ، و ولايت محمّد و آل طيّب و طاهر او ، و أصحاب نيك و برگزيدهاش ] ارزانى گشته است ! . و تقيّهء خوب ( از درگاهش بخواهيد ) كه بدان وسيله از شرّ بندگان خدا و شرّ زنديقها [ بدوران دشمنان خدا از كفرشان ] سالم و در أمان باشيد ! ( تقيّهاى ) كه با آن ، مدارا كنيد ! و بآزار خود و مؤمنين ، تحريكشان نكنيد ! ( و مأمور شديد كه ؛ ) شناسائى و معرفت حقوق برادران مؤمن را ( بخواهيد ) .
پس ؛ حقيقت اينست كه ؛ هيچ بنده و كنيزى نيست كه موالى محمّد و آل محمّد و
هامش
( 1 )وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقِينَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِينَ وَ حَسُنَ أُولئِكَ رَفِيقاًنساء ، آيهء 69 .
( 2 ) در معنى فارسى« أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ »گرچه عباراتى همچون ؛ [ كسانى كه بر آنها إنعام فرمودى ] رساتر است ، أمّا ؛ در اين كتاب ، بخاطر سادگى و روانى جمله ، [ إنعامشدگان ] برگزيده شد .