در بارهء « مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ »
( 1 ) إمام عليه السّلام فرمود :
( خدا ) بر اقامهء روز جزا - كه همان روز حساب است - قادر و توانا است . قادر است كه آن را از زمان وقوعش جلو بيندازد ! و از أوقات بروزش بتأخير افكند ! .
او ، در روز جزا - نيز - مالك است . از اين رو ؛ به حق ، داورى كند . كسى كه ؛ دامن خويش بجور و ستم ، آلوده است ! در آن روز ، مالك هيچ حكم و داورى نيست ! [ همان گونه كه در دنيا ، كسى كه صاحب إختيار و مالك أحكام است ستم كند ! ] فرمود : و أمير المؤمنين عليه السّلام اضافه نمود كه ؛ آن ، روز حساب است و فرمود كه : شنيدم رسول خدا ( ص ) ميفرمايد :
آيا ؛ شما را به زيركترين زيركها ! و أحمقترين أحمقها ! خبر ندهم ؟
گفتند : آرى ! يا رسول اللَّه ! فرمود : زيركترين زيركها ، كسى است كه ؛ نفسش را محاسبه كند ! و براى آنچه بعد از مرگ است ، عمل نمايد . و أحمقترين أحمقها كسى است كه ؛ پيرو هواى نفسش باشد ! و آرزوهاى پوچ از خدا بخواهد ! در اين هنگام ، مردى گفت : يا أمير المؤمنين ! و إنسان ، نفسش را چطور محاسبه كند ؟
فرمود : هر گاه ؛ ( برايش ) بامدادى ! سپس شامگاه ، فرا رسد ، به نفس خويش مراجعه كند و بگويد :
اى نفس ! براستى ؛ اين روز ، بر تو سپرى شد . هرگز بسوى تو بر نميگردد ! و خداى تعالى ! در بارهاش ترا بازخواست نمايد كه ؛ در چه فانىاش كردى ؟ در آن ، چه عملى انجام دادى ؟ آيا خدا را به ياد آوردى ؟ يا او را ستودى ؟ آيا ؛ حوائج مؤمنى را برآوردى ؟ آيا ؛ گرفتارى و بلا را از او بر طرف ساختى ؟ آيا ؛ هنگامى كه ؛ از تو غايب بود ، آبروى او را -