در بارهء « الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ »
( 1 ) إمام عليه السّلام ، فرمود :
مردى ، حضور إمام رضا عليه السّلام آمد و گفت : يا ابن رسول اللَّه ! از
[ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ ]
مرا آگاه كن ، تفسيرش چيست ؟ ! فرمود : پدرم از جدّم ، از باقر ، از پدرش - زين العابدين - عليهم السّلام برايم روايت كرد كه ؛ مردى حضور أمير المؤمنين عليه السّلام آمد و گفت :
يا أمير المؤمنين ! مرا از
[ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ ]
آگاه كن ، تفسيرش چيست ؟ ! فرمود :
الْحَمْدُ لِلَّهِ
، آنست كه ؛ خداوند ، برخى از نعمى را كه ببندگانش ارزانى داشته ! سربسته - به آنها معرّفى كرده است ! چون ؛ تفصيلا ! بشناسائى همهء آنان قادر نيستند . زيرا ؛ نعم و عطاى او ، بيش از آنست كه به شماره درآيد و شناخته شود ! . از اين رو ؛ به آنان فرمود :
[ بگوئيد : حمد و ثناء ، ويژهء خدا است ! بر آن چيزى كه بدان وسيله - بر ما - إنعام فرمود ! ]
رَبِّ الْعالَمِينَ
، يعنى : مالك و صاحب إختيار جهانها است ! [ و جهانها ؛ گروه اجتماعات از همهء مخلوق - از جماد و حيوان - است ] امّا حيوانات : خداوندگار ، آنها را در [ يد ] توان و قدرتش زير و زبر مىكند ! و از روزيش به آنها ميخوراند ! و در كنف حمايتش نگهدار ! و بر آنها محيط است ! و بر أساس مصلحتش همه را تدبير مىكند ! .
و امّا جمادات : هم او است كه ؛ با ( دست ) قدرتش آنها را نگه ميدارد ! و آنچه را كه بهم پيوند و پيوستگى دارد ، از سقوطشان جلوگير است . و آنچه كه ؛ در حال انهدام و سقوط است ، مانع از اتّصال و پيوند آنست ! . آسمان را حافظ و نگهدار است ، كه بر زمين ،