به وجود آورده است چنان كه امام صادق عليه السلام در بيان اين مسأله مىفرمايد :
خَلَقَ اللّهُ المَشِيَّةَ بِنَفْسِهَا ثُمَّ خَلَقَ الأشْيَاءَ بِالمَشِيَّةِ « 1 »
. خدا مشيت را [ نه به واسطهء چيزى بلكه ] مستقيماً خودش آفريد ، سپس همهء موجودات را به وسيلهء مشيت آفريد .
يعنى خدا مشيت را كه نام ديگر نخستين مظهر و نور محمّدى است با تجلّى ذاتى خود بدون واسطهء چيزى آفريد سپس مخلوقات ديگر را به واسطهء نور محمّدى خلق كرد زيرا حقايق متعيّن و محدود عقلى و غير عقلى نمىتوانند به طور مستقيم با ذات مقدسى كه از همهء تعيّنات و تقيّدات منزّه است مرتبط باشند ، پس نور اطلاقى محمّدى به عنوان برزخ و واسطهء ميان ثابت و متغير ، مطلق و مقيد و ساكن و متحرك عمل مىكند و بدون وجود نور مطلق محمّدى كه فيض منبسط است ، ربط ذاتى ميان خالق و مخلوق ممكن نيست .
پس تجلّى ذاتى حق و نور ظهورى جمال مطلق ، همين فيض مطلق محمّدى و مشيّت اشراقى احمدى و نور نبوى است چنان كه در روايت آمده :
إنَّ اللّهَ خَلَقَ الْعَقْلَ - وَهُوَ أوَّلُ خَلقٍ مِنَ الرُّوحَانِييِنَ - مِن يَمينِ العَرشِ مِن نُورِهِ « 2 »
. خدا عقل را آفريد و او اولين آفريده از آفريدههاى معنوى و روحانى است كه از جانب راست عرش ، از نور خود آفريد .
ز احمد تا احد يك ميم فرق است * همه عالم در اين يك ميم غرق است « 3 »
اهل بيت
هامش
( 1 ) - التوحيد : 147 ، باب 11 ، حديث 19 ؛ بحار الأنوار : 54 / 56 ، باب حدوث العالم .
( 2 ) - الكافى : 1 / 85 ، باب 14 ، حديث 4 .
( 3 ) - شيخ محمود شبسترى .