سخن غير راست جز مكر و حيله و خدعه و فريب و ظلم و خيانت چيزى نيست .
از آيات قرآن مجيد استفاده مىشود كه جاى سخن راست همه جاست و البته به اين نكتهء بسيار مهم هم بايد توجه داشت كه دروغگويى حرام ولى راستگويى واجب نيست ، به اين معنى كه هر حرف راستى لازم نيست همه جا اظهار شود كه در اظهار آن چه بسا اسرار مسلمانان و مملكت اسلامى به باد رفته و يا آبروى انسان محترمى لطمه ببيند ، در اين گونه موارد سكوت و صمت واجب و خوددارى از كشف سرّ لازم است .
بياييد در تمام امور چنانچه دستور دادهاند ، دست به دامان صادقان عالم شويم و در خوى و كردار متخلّق به اخلاق آنان شويم كه راه نجاتى جز اين نيست .
3 - قول عدل
[ وَ إِذا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوا وَ لَوْ كانَ ذا قُرْبى ]
« 1 » .
و هنگامى كه سخن گوييد ، عدالت ورزيد هر چند دربارهء خويشان باشد .
در اين فراز از آيه سخن از قول عدل است كه از جمله مواردى كه تكيه بر قول عدل به حكم اين آيه واجب است در مورد خويشاوندان و اقوام و نزديكان نسبى و حسبى است .
صاحب « الميزان » مىگويد « 2 » :
براى اين اقربا را يادآور شد كه عاطفه قرابت و خويشاوندى از هر داعى ديگرى ،
هامش
( 1 ) - انعام ( 6 ) : 152 .
( 2 ) - ترجمه الميزان : 7 / 518 .