وسعت زاويهء نشر آثار متخذهء دريافت شده در ديگران ، تفاوت جهات ديگر و ديگر است . على هذا ، ثواب حج در احاديث به تفاوت آمده ، فاصله دو سر حد آن از هر قدمى « ده حسنه » تا « صد حسنه » تفاوتى است كه همه صدق و صحيح است .
در حج درجات پايينتر و پايينتر تا آخرين نقطهء حد هم هست كه ثوابى نمىدهند ، فقط خداوند به بركت اين كه در سپاه امن وارد وادى امن شده ، محضاً اهل و عيال او را از حادثه نگه مىدارد تا برگردد ، چنين زائرى آن كس است كه حج او قبول نشده باشد .
اقسام حجاج
در « من لا يحضره الفقيه » نقل شده كه :
حاجيان بر سه دستهاند :
دستهء اول : كه نصيب و بهرهء آنان افزونتر است و آن كسى است كه گناهان ما تقدم و تأخر او آمرزيده شود و خداوند او را از عذاب قبر مصون و محفوظ خواهد داشت .
دستهء دوم : آنان كه در جنب دستهء اول گناهان گذشتهاش آمرزيده شود و آيندهء عمر بايد عمل از سر بگيرد .
دستهء سوم : مردى كه در اهل و مالش حفظ شده و در روايت آمده كه وى آن كس است كه حج او قبول نشده « 1 » .
صدوق بزرگوار روايت كرده :
چون موسى بن عمران حج كرد ، از امين وحى پرسيد : براى كسى كه بدون نيت
هامش
( 1 ) - من لا يحضره الفقيه : 2 / 226 ، باب فضائل الحج ، حديث 2253 .