از جملهء فوايد عزلت به دست آوردن فراغت براى عبادت و انديشه در حقايق و انس به مناجات خدا و قرار گرفتن در مسير كشف اسرار حق در امر دنيا و آخرت و ملكوت آسمانها و زمين است .
رسول گرامى اسلام صلى الله عليه و آله تا قبل از بعثت از اشرار و نابكاران و متمردان و عاصيان ، به عزلت غار حرا مىرفت و در آنجا در عبادت و انديشه و يافتن اسرار ملك و ملكوت بود ، چون مدتى بر او گذشت مأمور به تبليغ فرهنگ الهى و يافتههاى الهى خود شد ، چون به ميان مردم آمد بدنش با مردم ؛ ولى دلش با حق و ديدهء جانش متوجه باطن عالم بود .
معاشرت با مردم نمىتوانست بين او و معشوقش ايجاد حجاب كند ، او تا آنجا كه در قدرتش بود ، اهل باطل را به حق پيوند داد و از آنان كه نااميد بود ، با تمام وجود از معاشرت و مخالطت با آن ها كنارهگيرى كرد .
به بعضى از حكما گفته شد : اهل دل خلوت و عزلت براى چه انتخاب كردهاند ؟
پاسخ داد : با كمك خلوت ، در طلب دوام فكر و پابرجايى حقايق در قلبند ، تا به حيات طيبه دست يابند و شيرينى معرفت را با ذائقهء جان بچشند .
در مسئلهء عزلت و خلوت گزينى ، براى انسان از سه گناه بسيار بزرگ خلاص و نجات وجود دارد :
1 - غيبت .
2 - ريا .
3 - اثرگيرى از منكرات و فحشا .
نقل شيرين مجالس بسيارى از مردم غيبت است ، چون انسان اتصال به آن مجالس پيدا كند ، خواهى نخواهى جاذبهء غيبت انسان را به اين گناه شرمآور خواهد كشيد ، حفظ زبان از غيبت ، كار بندگان خاص خداست كسى كه نمىتواند از اين
عرفان اسلامى ( شرح مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة المنسوب للإمام الصادق ع) (فارسى) — صفحة 264
مساهمون: شيخ حسين انصاريان
ص٢٦٤