وَ لِلَّهِ غَيْبُ السَّموَ تِ وَ الْأَرْضِ وَ إِلَيْهِ يُرْجَعُ الْأَمْرُ كُلُّهُ فَاعْبُدْهُ وَ تَوَكَّلْ عَلَيْهِ وَ مَا رَبُّكَ بِغفِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ » « 1 »
نهان آسمانها و زمين فقط در سيطرهء دانش خداست ، همهء كارها به او باز گردانده مىشود ؛ پس او را بندگى كن و بر او توكّل داشته باش ، و پروردگارت از آنچه انجام مىدهيد ، بىخبر نيست .
وَ قَالَ يبَنِىَّ لَاتَدْخُلُواْ مِن بَابٍ وَ حِدٍ وَادْخُلُواْ مِنْ أَبْوَ بٍ مُّتَفَرّقَةٍ وَ مَآ أُغْنِى عَنكُم مّنَ اللَّهِ مِن شَىْءٍ إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَ عَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكّلُونَ » « 2 »
و گفت : اى پسرانم ! [ در اين سفر ] از يك در وارد نشويد بلكه از درهاى متعدد وارد شويد ، و البته من [ با اين تدبير ] نمىتوانم هيچ حادثهاى را كه از سوى خدا براى شما رقم خورده از شما بر طرف كنم ، حكم فقط ويژهء خداست ، [ تنها ] بر او توكل كردهام ، و [ همه ] توكّلكنندگان بايد به خدا توكل كنند .
فَبَما رَحْمَةٍ مّنَ اللَّهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانفَضُّواْ مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِى الْأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكّلِينَ » « 3 »
[ اى پيامبر ! ] پس به مهر و رحمتى از سوى خدا با آنان نرم خوى شدى ، و اگر درشت خوى و سخت دل بودى از پيرامونت پراكنده مىشدند ؛ بنابراين از آنان گذشت كن ، و براى آنان آمرزش بخواه ، و در كارها با آنان مشورت كن ، و چون تصميم گرفتى بر خدا توكّل كن ؛ زيرا خدا توكّل كنندگان را دوست دارد .
هامش
( 1 ) - هود ( 11 ) : 123 .
( 2 ) - يوسف ( 12 ) : 67 .
( 3 ) - آل عمران ( 3 ) : 159 .