طى مىكنند ، در مقابل او احساس حقارت كرده و حالت خوف به آنها دست مىدهد و اين خوفى است كه از نهايت معرفت پروردگار حاصل مىشود و مخصوص عارفان و مخلصان درگاه اوست . « 1 » بنابراين خوفى كه امام سجّاد عليه السلام در دعا بيان مىكند ، اين خوف به خاطر تصوّر ذات نامحدود و عظمت بىانتهاى بارى تعالى است ، نه چيز ديگر ، ولى ما بندگان ضعيف هستيم كه بايد از اعمال خود در آن دنيا بترسيم كه اين خود توفيق الهى را مىطلبد كه انسان را از غفلتها بيدار كرده تا نسبت به آينده و آخرت خود انديشه كند .
تفسيرى از جهنّم
وقتى كه اين آيه :
وَ إِنَّ جَهَنَّمَ لَمَوْعِدُهُمْ أَجْمَعِينَ * لَهَا سَبْعَةُ أَبْوَ بٍ لّكُلّ بَابٍ مّنْهُمْ جُزْءٌ مَّقْسُومٌ » « 2 »
و مسلماً دوزخ ، وعدهگاه همگى آنان است . * براى آن هفت در است ، براى هر درى گروهى از پيروان شيطان تقسيم شدهاند .
بر پيامبر صلى الله عليه و آله نازل شد ، چنان گريه مىكرد كه اصحاب از گريهء او به گريه افتادند و كسى نمىدانست جبرئيل با خود چه وحى كرده است كه پيامبر اين چنين گريان شده است :
يكى از اصحاب به در خانهء دختر پيامبر رفت و داستان نزول وحى و گريه پيامبر صلى الله عليه و آله را شرح داد . فاطمه عليها السلام از جاى حركت كرد . چادر كهنهاى كه دوازده جاى
هامش
( 1 ) - تفسير نمونه : 23 / 161 - 162 ، ذيل آيهء 46 سورهء الرحمن .
( 2 ) - حجر ( 15 ) : 43 - 44 .