مردم يا شورا و قيام مسلّحانه به دست نمىآيد .
و نيز تا شخصى به مرتبهء يقين نرسد و با حقايق و عوامل غيب متّصل نگردد و تا با چشم دل ، ملكوت و باطن عالم هستى را مشاهده نكند ، به مقام امامت و ولايت راه نمىيابد . در صورتى شخص سزاوار دريافت مقام امامت است كه در برابر حوادث دشوار صبر و بردبارى كند و از عهدهء امتحانات الهى برآيد . بر نفس خويش مسلّط باشد و گرد گناه نگردد . در انجام وظيفه و عمل به دستورهاى خداوند با استقامت و پايدار باشد .
امام على عليه السلام در نامهاى بسيار خيرخواهانه و شفّاف به معاويه ، حجّت در امامت جامعه را بر او تمام مىكند و مىفرمايد :
فَإِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِأَمْرِ هَذَا الْأُمَّةِ قَدِيمًا وَ حَديثاً ؛ أَقْرَبُها مِنَ الرَّسُولِ وَ أَعْلَمُها بِالْكِتابِ وَ أَفْقَهُها فِى الدِّينِ ؛ أَوَّلُهُمْ إِسْلاماً وَ أَفْضَلُهُمْ جِهاداً وَ أَشَدُّهُمْ بِما تَحْمِلُهُ الرَّعِيَّةُ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ اضْطِلاعاً . « 1 »
شايستهترين مردم به امر حكومت كسى است كه از همهء مردم به رسول خدا نزديكتر باشد ، به كتاب خدا داناتر و در دين فقيهتر باشد . در قبول اسلام بر ديگران سبقت داشته باشد ، جهادش در راه خدا بهتر باشد . در انجام وظايف پيشوايى از همه نيرومندتر باشد .
متأسّفانه برخى آدمهاى بىمايه و حسود با دسيسهها و تبليغات دروغين بر مردم چيره شدند و با ادّعاى خلافت و رهبرى جامعهء اسلامى ، بسيار به دين اسلام ضربه زده و سبب تفرقه واختلاف در بين مسلمانان شدند . اين مدّعيان گروهى را هم به دنبال خود گمراه نمودند و به عذاب جاويدان آخرت گرفتار كردند .
هامش
( 1 ) - بحار الأنوار : 32 / 429 ، باب 11 ، حديث 390 ؛ شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد : 3 / 210 .