هوشيارى و درك پاداش و كيفر هستند و از اوضاع و احوال دنيا آگاهى دارند . البته روح مؤمن از منافع و آثار اعمال خويش در دنيا سود مىبرد و پروندهء عمل او به خاطر كارهاى نيك و خيرات و فرزندان صالح و . . . باز مىماند . اما كافر پروندهء عمل او بسته شده و دست او از دنيا و امور مادّى و معنوى كوتاه مىگردد .
3 - قبر
قبر ، خانهء برزخى آدم است . جسم او از حوادث روزگار و اذّيت حيوانات مصون مىماند . مسئلهء قبر ، حق و اعتقادى است كه هر كس بپذيرد ؛ روح و ريحان او به سوى رستگارى و بهشت راهى مىگردد و دريچهاى گلستان ، از درون قبر به سوى باغهاى بهشت برايش باز مىگردد . و هر كه نپذيرد دريچهاى از آتش و سوزش به درون قبر او باز مىشود و تا كيفر ابدى در رنج و عذاب خواهد بود . از امور مهم در قبر مسئله تلقين ميّت ، حضور فرشتگان نكير و منكر براى بررسى اعتقادات انسان ، حضور شيطان در كنار پيكر او براى القاى شك و شبهه در قلب و فكر او ؛ و فشار قبر و . . . مىباشد .
4 - أشراط الساعة
ساعت ، در قرآن مجيد به معناى روز قيامت كه به خاطر ناگهانى يا گستردگى آن نزد خداوند است . در آيات و روايات معتبر دينى از نشانههاى روز قيامت و رستاخيز به أشراط الساعة تعبير نمودهاند . و أشراط الساعة همان علامتهاى نزديك شدن روز قيامت است كه بايد به آنها ايمان و باور داشت كه در روايات نشانههاى ظهور قيامت را ده نشانه برشمردهاند كه برخى از آنها در آخرالزّمان اتفاق مىافتد .