ناپسند است .
مداومت بر اسم منّان ، براى ايمنى از خوف و رسيدن به نعمت نافع است و براى دفع تنگدستى و فقر مجرّب است كه انسان اين ذكر را بخواند :
يا مَنَّانُ ذَا الْإِحْسانِ قَدْعَمَّ الْخَلائِقَ مِنْهُ وَ فَضْلُهُ . « 1 »
اى بخشنده و صاحب نيكويى و كرم ! همانا همهء آفريدگان را بخشش و لطف او فرا گيرد .
اما گاهى از ميان پاداشهاى الهى كه براى اعمال مؤمنان نيكوكار و صالحان شكيبا و پايدار ، بدون منّت پرداخت مىشود ؛ اجر غيرممنون است . يعنى پاداشهاى خداوند گسسته نمىشود و بدون انقطاع و منّت پيوسته ادامه دارد . به ويژه كسانى كه اعمال عبادى و رفتارهاى اخلاقى خود را بدون منّت و چشمداشتى از كريم بنده نواز انجام مىدهند و در برابر فشارهاى روحى و روانى مانند تهمت و توهين ، به لطف و تفضّل پروردگار توجّه مىكنند ، بسيار صاحب خير و بركت خواهند شد .
پروردگار كريم در چند آيه احسان و نعمت بدون منّت خود را بيان فرموده ، از جمله در سورهء قلم خطاب به رسول عزيزش مىفرمايد :
مَآ أَنتَ بِنِعْمَةِ رَبّكَ بِمَجْنُونٍ * وَ إِنَّ لَكَ لَأَجْرًا غَيْرَ مَمْنُونٍ » « 2 »
كه به سبب نعمت و رحمت پروردگارت [ كه نبوّت ، دانش و بصيرت است ] تو مجنون نيستى ؛ * و بىترديد براى تو پاداشى دايم و هميشگى است .
در آيهء فوق كلمهء « ممنون » اگر از ريشه « منّ » به معناى قطع باشد ، به معناى پاداش بىانقطاع است و اگر از مادّهء « منّت » باشد ، يعنى الطاف الهى بدون منّت است و به
هامش
( 1 ) - بحار الأنوار : 92 / 168 ، باب 105 ، حديث 22 ؛ مهج الدعوات : 305 .
( 2 ) - قلم ( 68 ) : 2 - 3 .