تَوْبَتِكَ وَ قَضاءُ الْفَرْضِ الَّذى أَوْجَبَهُ اللَّهُ عَلَيْكَ . « 1 »
حق حج بر تو اين است كه بدانى به وسيلهء آن بر پروردگارت وارد مىشوى و از گناهانت به سوى او مىگريزى و به وسيلهء آن توبهات پذيرفته مىشود و تكليفى را كه خدا بر تو واجب كرده ؛ ادا مىكنى .
سيرت انسان ، با سيرهء حج هماهنگ است و بر اساس آن ساخته مىشود ، حج نيز ظاهرى دارد كه مردم با جسمهايشان بدان مىرسند و باطنى دارد كه بندگان ويژه با قلبهاى خويش به آن نايل مىشوند و هنگام ظهور ملكوت ، جلوهء زيباى آن را مىبينند .
زيبايى و نورانيّت ولايت آل محمد صلى الله عليه و آله
ابوبصير از امام باقر عليه السلام يا امام صادق عليه السلام نقل مىكند :
چون بندهء مؤمن بميرد ، همراه او شش صورت داخل قبرش مىشود . يكى از صورتها زيباتر ، نورانىتر ، خوشبوتر و پاك سيماتر از ديگران است .
آنگاه صورتى در سمت راست و صورتى در سمت چپ و صورتى ديگر رو به رو و صورت ديگر در پشت سر او و يكى ديگر در كنار پايش و آنكه زيباتر از همه است بالاى سرش قرار مىگيرد .
پس اگر عذابى بخواهد از سمت راست آن مؤمن درآيد ، صورتى كه در سمت راست قرار دارد او را مانع شود و همين طور صورتها از جهت ديگر سپر قرار مىگيرند . سپس آن مؤمن مىپرسد : خدا به شما پاداش نيكو دهد ، شما كيستيد ؟
صورتى كه در سمت راست بنده قرار دارد ، مىگويد : من نمازم ، آنكه در سمت چپ است مىگويد : من زكاتم . آنكه رو به روى بنده است ، مىگويد : من روزهام ، و
هامش
( 1 ) - بحار الأنوار : 71 / 4 ، باب 1 ، حديث 1 ؛ الخصال : 2 / 566 .