ميزان [ سنجش اعمال ] در آن روز حق است ؛ پس كسانى كه اعمال وزن شدهء آنان سنگين و با ارزش باشد ، رستگارند . * و كسانى كه اعمال وزن شدهء آنان سبك و بىارزش باشد ، به سبب اينكه همواره به آيات ما ستم مىورزيدند ، به خود زيان زده [ و سرمايهء وجودشان راتباه كرده ] اند .
ميزان وسيلهء سنجش است و هر چيزى وسيلهء آزمودن خاصى دارد ، مثلًا ديوار را با شاقول ، گرمى و سردى هوا را با دماسنج ، ميوه با كيلو و پارچه را با متر مىسنجند .
همانطور كه انسانهاى عادى را نسبت به انسانهاى كامل مىسنجند تا نقص و كمال هر كسى در ترازوى حقّ معين شود .
ترازوهاى دنيا بر پايهء اصول اعتقادى و اخلاقى است و برخى انسانها بر اساس دانش و ثروت و مقام سبك و سنگين مىشوند . اما ميزان روز قيامت حق و حقيقت است . روزى كه حاكميّت مطلق با خداست ؛ تشكيلات قيامت حساب شده و قانونمند مىباشد و قضاوت و صدور حكم و پاداش و كيفر ، حقيقى است . و تنها وسيلهء نجات ، شفاعت انبياء و اولياى الهى است .
و چون حق تعالى بخواهد حقيقت روشن شود بايد قفل اسرار و رموز خلقت آدميان را باز كند تا باطن و نيّتها كشف شود ، سپس بر ملاك ارزشهاى معنوى حسنات و خسارتهاى مادى گناهان ، وزن آدمى به دست مىآيد .
خداوند در پردهبردارى از اين حقيقت مىفرمايد :
يَوْمَ هُم برِزُونَ لَايَخْفَى عَلَى اللَّهِ مِنْهُمْ شَىْءٌ لّمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ لِلَّهِ الْوَ حِدِ الْقَهَّارِ » « 1 »
روزى كه همهء آنان آشكار مىشوند ، [ و ] چيزى از آنان بر خدا پوشيده نمىماند . [ و ندا آيد : ] امروز فرمانروايى ويژهء كيست ؟ ويژهء خداى يكتاى قهّار است .
هامش
( 1 ) - غافر ( 40 ) : 16 .