است نان و آب ، و مثال حاجت دوا و گوشت و ميوهها و مثال مزيّتها و زوايد ، سبزى درختان و خوبى شكوفهها و ميوهها و طعامهاى لذيذ كه بدان حاجتى و ضرورتى نيست ، و اين سه قسم هر حيوانى را موجود است ، بلكه هر نباتى را ، بلكه هر صنفى را از اصناف خلق ، از ذروهء عرش تا حضيض ثرى ، پس محسن اوست و غير او چگونه محسن باشد . » « 1 » آرى ، خداوند نه تنها به اعمال ناقص ما چندين برابر پاداش مىدهد و خودش اهل احسان و تفضّل است ، بلكه علاوه بر اين به انسانها و مؤمنان نيز امر مىكند كه اهل احسان و فضيلت باشند ، از اينرو در سورهء نحل مىفرمايد :
إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسنِ وَ إِيتَآىِ ذِى الْقُرْبَى وَ يَنْهَى عَنِ الْفَحْشَآءِ وَالْمُنكَرِ وَ الْبَغْىِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ » « 2 »
به راستى خدا به عدالت و احسان و بخشش به خويشاوندان فرمان مىدهد ، و از فحشا و منكر و ستمگرى نهى مىكند . شما را اندرز مىدهد تا متذكّر [ اين حقيقت ] شويد [ كه فرمانهاى الهى ، ضامن سعادت دنيا و آخرت شماست . ]
و نيز مىفرمايد :
مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ امْثالِها وَ مَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلا يُجْزى الّا مِثْلَها وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ » « 3 »
هر كس كار نيك بياورد ، پاداشش ده برابر آن است ، و آنان كه كار بد بياورند ، جز به مانند آن مجازات نيابند و ايشان مورد ستم قرار نمىگيرند .
هامش
( 1 ) - ترجمهء احياء العلوم : 4 / 523 - 524 .
( 2 ) - نحل ( 16 ) : 90 .
( 3 ) - انعام ( 6 ) : 160 .