از دست دادن الطاف الهى براى به دست آوردن كاميابى اندك ، ساده نگرى محض است . هيچ مشترى بهتر از خدا نيست ، چون جنس معمولى يا كم ارزشى را هم به قيمت گران مىخرد . بنابراين دل كندن از مادّيات و پيوسته با خدا بودن و پايبندى به تعهّدات دينى و وفاى به عهد ؛ نياز به صبر و مخالفت با هواى نفس دارد .
اگر كسى حيات طيّبه بخواهد بايد در پى روحى پرفتوح و دلى آرام باشد ، مؤمن به نور خدا مىبيند و مشمول دعاى رحمت فرشتگان و تأييدات غيبى پروردگار مىگردد .
قلب انسان در ماه رمضان كه شهر الطَّهُور و ماه پاكيزگى و صفا و سازندگى جان و روح است ، با برپايى عبادتهاى شبانه و سحرگاهى ، صيقل مىيابد و اگر به سان زغال سنگ هم باشد ، تبديل به الماس شفاف و باارزش مىگردد .
شب زنده دارى از صفات با صفاى بزرگان دين است . اگر اين ويژگى با روزهء روز همسان گردد و اعضاى بدن هم همكارى كنند ، نهادينه شدن طهارت در دل و جان قطعى است ؛ زيرا اين گونه روزهدارى در اعماق وجود انسان ريشه مىدواند و هر جا زنگارى رسوب يافته باشد ؛ مىزدايد .
روزه و هر عبادتى دو چهرهء ظاهر و باطن دارد ، چهرهء ظاهر آن عبارت از ايجاد پيكرهء عبادت و دعا به شكل صحيح با تمام اجزا و شرايط و احتياط است . ولى چهرهء باطن و ملكوت عمل ، مربوط به اندامهاى ظاهرى نيست ، بلكه عمل قلبى و باطنى بوده كه برپايى عمل به انگيزهء رضاى خداوند و تقرّب به اوست .
دامهاى شيطانى را كه ابليس ملعون بر سر راه انسانها گسترانيده در زمينهء كشاندن مستمرّ انسان به وادى بىبندوبارى است . از اين رو آنگاه كه انسان با زحمت و رنج بسيار از كيدهاى او رهايى مىيابد ؛ دام ديگرى را در مسير او قرار مىدهد و چه بسا گمان مىكند از نيرنگهاى شيطانى رسته است .
بنابراين بايد چهرهء باطنى اعمال را نيز از دام ابليس رهانيده و عمل را خالصانه به
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى) — صفحة 293
مساهمون: شيخ حسين انصاريان
ص٢٩٣