همنشينى با دانشمندان و مطالعهء احكام و علوم دينى و مواظبت بر نماز در جماعت .
ب - انسانيّت در سفر كه عبارت است از بذل كردن مال و توشهء خود ، به همسفران ، كمتر مخالفت كردن با همراهان ، و در همهء حالات زياد به ياد خدا بودن . « 1 » انسان با هر چيزى كه همدم گردد ؛ در آغاز شيفتهء او مىشود و سپس به خاطر علاقهء زياد به او عشق مىورزد . اگر معشوق او مجازى باشد ؛ به او لذّت جسمى و روانى زودگذرى دست مىدهد و شيطان در پديد آوردن چنين هوسى هنرمند است .
اما اگر آن معشوق حقيقى باشد ؛ به او آرامش معنوى و روحى دست مىدهد و از الطاف خداوند به مؤمن اين است كه خلوتى براى انس با خودش و تلاوت كتاب وحى آسمانى فراهم مىسازد ، كه هيچ لذّت و شيرينى بالاتر از انس با آنان نيست .
امير المؤمنين عليه السلام مولاى عارفان در وصف عاشقان خدا مىفرمايد :
اللَّهُمَّ إِنَّكَ آنَسُ الْآنِسينَ لِاوْلِيائِكَ وَ احْضَرُهُمْ بِالْكِفايَةِ لِلْمُتَوَكِّلينَ عَلَيْكَ ، تُشاهِدُهُمْ فى سَرائِرِهِمْ وَ تَطَّلِعُ عَلَيْهِمْ فى ضَمائِرِهِمْ وَ تَعْلَمُ مَبْلَغَ بَصائِرِهِمْ . فَاسْرارُهُمْ لَكَ مَكْشُوفَةٌ وَ قُلُوبُهُمْ الَيْكَ مَلْهُوفَةٌ . إِنْ اوْحَشَتْهُمُ الْغُرْبَةُ آنَسَهُمْ ذِكْرُكَ وَ انْ صُبَّتْ عَلَيْهِمُ الْمَصائِبُ لَجَأُوا الَى الْإِسْتِجارَةِ بِكَ ، عِلْماً بِانَّ ازِمَّةَ الْامُورِ بِيَدِكَ ، وَ مَصادِرَها عَنْ قَضائِكَ . « 2 »
بار خدايا ، تو براى عاشقانت بهترين مونسى ، و براى كفايتِ مهمّ آنان كه بر تو اعتماد نمايند از همه حاضرترى ، آنان را كه در باطنشان مشاهده مىكنى ، و به نهانشان آگاهى ، و اندازهء بيناييشان را مىدانى . بنابراين رازهايشان نزد تو
هامش
( 1 ) - بحار الأنوار : 1 / 200 ، باب 4 ، حديث 5 ؛ الخصال : 1 / 54 ، حديث 71 .
( 2 ) - نهج البلاغه : خطبهء 218 .