الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى » « 1 »
[ خداى ] رحمان بر تخت فرمانروايى و تدبير امور آفرينش چيره و مسلّط است .
الى رَبِّها ناظِرَةٌ » « 2 »
[ با ديده دل ] به پروردگارش نظر مىكند .
از اين نمونه است ، و نيز تعبيراتى همچون سميع و بصير همه از اين قبيل مىباشند كه با مراجعه به آيات محكم تفسير آنها به خوبى روشن مىشود .
2 - بسيارى از حقايق مربوط به جهان ديگر يا جهان ماوراى طبيعت است كه از افق فكر ما دور است و ما به حكم محدود بودن در زندان زمان و مكان قادر به درك عمق آنها نيستيم ، اين نارسائى افكار ما و بلند بودن افق آن معانى سبب ديگرى براى تشابه قسمتى از آيات است ، مانند بعضى از آيات مربوط به قيامت و امثال آن .
و اين درست به اين مىماند كه كسى بخواهد براى كودكى كه در عالم جنين زندگى مىكند مسائل اين جهان را تشريح كند ، اگر سخنى نگويد كوتاهى كرده ، و اگر هم بگويد ناچار است مطالب را به صورت سربسته ادا كند ، زيرا شنونده در آن شرايط توانايى و استعداد بيشتر از اين را ندارد .
3 - يكى ديگر از اسرار وجود متشابه در قرآن ، به كار انداختن افكار و انديشهها و به وجود آوردن جنبش و نهضت فكرى در مردم است و اين درست به مسائل فكرى پيچيدهاى مىماند كه براى تقويت افكار انديشمندان طرح مىشود تا بيشتر به تفكّر و انديشه و دقت و بررسى در مسائل بپردازند .
هامش
( 1 ) - طه ( 20 ) : 5 .
( 2 ) - قيامت ( 75 ) : 23 .