همهء هستى وجود و شخصيت و مال و ناموس خود را در برابر آنان فروختهاند . و اين فروتنى دروغين سبب جلوهء باطل و ضعيف شدن حق مىگردد و خداى منّان هرگز به دولت باطل فرصت ماندگارى نمىدهد و آن هم در مقطعى فرو مىپاشد .
ابوصباح كنانى مىگويد : خدمت امام صادق عليه السلام بودم كه پيرمردى بر آن حضرت وارد شد و عرض كرد : يا اباعبداللّه ! من از فرزندانم و برادرانم و جفاكاريشان با اين سالخوردگىام نزد شما شكايت مىكنم . حضرت صادق عليه السلام به او فرمود :
اى پيرمرد ! براى حق دولتى و براى باطل هم دولتى است . و هر يك از اين دو دولت ، رفيقش خوار است و همانا كمترين مصيبتى كه در دولت باطل به مؤمن مىرسد آزار كشيدن از فرزندان و ستم برادران اوست . و هيچ مؤمنى نباشد كه در دولت باطل آسايش ببيند مگر آن كه پيش از مرگش گرفتار ضرر در بدنش يا فرزندانش يا مالش شود تا خداوند او را از آنچه در دوران حكومت باطل به دست آورده رها سازد و بهرهاش را در دولت حق بسيار گرداند ، پس صبر كن و مژده بر تو باد . « 1 » و چنانچه الگوى كامل ، بىنهايت و قدرت حقيقى باشد و انسان بداند كه سود و زيان ، عزت و ذلت ، فقر و ثروت و مرگ در زندگى در دست آن قادر مطلق است . در برابر حق مطلق ، زبان تضرّع و اعتراف مىگشايد و در عمل هم به منبع قدرت و كمال نامحدود متصل مىگردد .
همان گونه در باب عصمت ائمه اطهار عليهم السلام آمده است :
هرگز اظهار عجز و ناتوانى يا اعتراف به خطايى و هر آنچه نشانهء تواضعى كه از معصومان عليهم السلام در قالب دعا و مناجات و اندرز به ما رسيده است ، جهت آموزش و تمرين بندگى براى انسان است . پس ابراز هر گونه اندوه يا شكايت يا درد اشتياق به
هامش
( 1 ) - الكافى : 2 / 447 ، حديث 12 ؛ بحار الأنوار : 52 / 365 ، باب 27 ، حديث 143 .