اسلام صلى الله عليه و آله مىفرمايد :
الْجيرانُ ثَلاثَهٌ : فَمِنْهُمْ مَنْ لَهُ ثَلاثَةُ حُقُوقٍ ، حَقُّ الْاسْلامِ وَ حَقُّ الْجِوارِ وَ حَقُّ القِرابَةِ وَ مِنْهُمْ مَنْ لَهُ حَقَّانِ ، حَقُّ الْاسْلامِ وَ حَقُّ الْجِوارِ وَ مِنْهُمْ مَنْ لَهُ حَقُّ واحِدٌ ، الْكافِرُ لَهُ حَقُّ الْجِوارِ . « 1 »
همسايهها سه قسم هستند : همسايهاى كه سه حق دارد و آن همسايهاى كه از خويشاوندان انسان است كه هم حق خويشاوندى دارد و هم حق اسلام و هم حق همسايگى ، همسايهاى كه دو حق دارد و آن همسايهء مسلمانى است كه هم حق اسلام دارد و هم حق همسايگى ، همسايهاى كه يك حق دارد و آن همسايهء كافر است .
و در جاى ديگر دربارهء بداخلاقى نسبت به همسايه مىفرمايد :
قيلَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه و آله انَّ فُلانَةَ تَقُومُ النَّهارَ وَ تَقُومُ اللَّيْلَ وَ هِىَ سَيِّئَةُ الْخُلْقِ تُؤْذى جِيرانَها بِلِسانِها فَقالَ : لاخَيْرَ فيها ، هِىَ مِنْ اهْلِ النَّارِ . « 2 »
خدمت حضرت رسول صلى الله عليه و آله عرض شد : فلان زن روزها را روزه مىگيرد و شبها را عبادت مىكند ، ولى در عين حال بد اخلاق است و همسايهها را اذيت مىكند ، رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : او از اين كارها استفاده نخواهد كرد و گرفتار آتش خواهد شد .
آرى ، احترام به همسايهها و نيكى و خوش رفتارى با آنان ، نه تنها در دنيا موجب بركات و تفضل خداوند است ، بلكه در آن دنيا هم مشمول غفران و رحمت الهى خواهد شد .
على بن يقطين عرض مىكند : امام كاظم عليه السلام به من فرمود : در بنى اسرائيل مرد
هامش
( 1 ) - روضة الواعظين : 2 / 389 ؛ مستدرك الوسائل : 8 / 424 ، باب 72 ، حديث 9878 .
( 2 ) - بحار الأنوار : 68 / 394 ، باب 92 ؛ مجموعة ورّام : 1 / 90 .