لَوْ عَلِمَ اللّهُ شَيْئاً هُوَ ادْنى مِنْ افٍّ لَنَهى عَنْهُ وَ هُوَ مِنْ ادْنَى الْعُقُوقِ ، وَ مِنَ الْعُقُوقِ انْ يَنْظُرَ الرَّجُلُ الى والِدَيْهِ فَيَحُدَّ النَّظَرَ الَيْهِما . « 1 »
اگر چيزى كمتر از « افّ » وجود داشت خداوند از آن نهى مىكرد ، و اين حداقل مخالفت و بىاحترامى نسبت به پدر و مادر است ، از موارد عاق شدن ، نظر تند و غضب آلود به پدر و مادر كردن مىباشد .
روايات مربوط به حق پدر و مادر
راوى مىگويد : از حضرت صادق عليه السلام از معناى :
وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَاناً » « 2 »
و به پدر و مادر نيكى كنيد .
پرسيدم كه اين احسان چيست ؟ فرمود : نيكو معاشرت كردن با آنان ، و سختگيرى نكردن در قضاى حاجت ايشان گرچه بى نياز باشند ، مگر خداوند در قرآن مجيد نمىفرمايد :
لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمّا تُحِبُّونَ » « 3 »
هرگز به [ حقيقتِ ] نيكى [ به طور كامل ] نمىرسيد تا از آنچه دوست داريد انفاق كنيد .
سپس حضرت صادق دربارهء منع افّ از ايشان فرمودند :
اگر تو را ملول كردند و به شدت ناراحت كردند بر پيرى آنان ببخش و از گفتن افّ خوددارى كن ، و اگر دست به روى تو بلند كردند و تو را كتك زدند آنان را طرد مكن
هامش
( 1 ) - تفسير نور الثقلين : 3 / 149 ، حديث 131 ، ذيل آيهء 23 سورهء اسراء .
( 2 ) - اسراء ( 17 ) : 23 .
( 3 ) - آل عمران ( 3 ) : 92 .