و در ازاى اين مرتبه كه مرتبهء ششم است ، تصفيهء آن است از خوف عدم وصول به اين لذات و حرمان از اين سعادات و در مقابل عمل براى اين مرتبه از خوف است ، و اين نيز گرچه مرتبه عاليهاى است و از حد اشتهاى امثال نويسنده خارج است ، ولى در نظر اهل اللّه اين نيز عبادت عبيد است و عبادت معلّل است .
مرتبهء هفتم : تصفيهء آن است از وصول به لذات جمال الهى و رسيدن به بهجتهاى انوار سبحات غير متناهى كه عبارت از جنّت لقا است ، و اين مرتبه يعنى جنت لقا از مهمات مقامات اهل معرفت و اصحاب قلوب است و دست آمال نوع از آن كوتاه است و اوحدى از اهل معرفت به سعادت اين شرف مشرفند .
و اهل حب و جذبه از كمّل اهل اللَّه و اصفياء اللَّه هستند و لكن اين كمال مرتبهء كمّل اهل اللَّه نيست بلكه از مقامات معمولى سرشار آنهاست .
و اين كه در ادعيه مثل مناجات شعبانيه حضرت امير المؤمنين و اولاد طاهرينش اين مرتبه را خواسته ، يا اشاره به داشتن آن نموده نه آن كه مقامات آنها منحصر به همين مرتبه است ، چنانچه مرتبهء هشتم كه در ازاى اين مرتبه است و آن عبارت است از تصفيهء عمل از خوف فراق نيز از كمال مقامات كمّل نيست .
و اين كه جناب امير المؤمنين عليه السلام :
كَيْفَ اصْبِرُ عَلى فِراقِكَ . « 1 »
چگونه دورى تو را تحمل كنم .
گويد : از مقامات معمولى سرشار او و مثل اوست . بالجمله تصفيه عمل از اين دو مرتبه نيز در نزد اهل اللَّه لازم است و عمل به آن معلل و از حظوظ نفسانيه خارج نيست ، و اين كمال خلوص است و پس از اين مراتب ديگرى است كه از حدود خلوص خارج و در تحت ميزان توحيد و تجريد و ولايت است . و بيان آن اين جا
هامش
( 1 ) - مصباح المتهجّد : 847 ، دعاى كميل .