به درستى كه نفس گوهر پرقيمتى است ، هر كس آن را از خرابى و آلودگى ، و غارتگرى غارتگران و شياطين حفظ كرد او را به مقام رفيع رسانده ، و هر كس او را به ابتذال كشيد به پستى و خفّت و خوارى كشانده است .
و نيز آن حضرت فرمود :
لَيْسَ عَلى وَجْهِ الْارْضِ اكْرَمُ عَلَى اللّهِ سُبْحانَهُ مِنَ النَّفْسِ الْمُطيعَةِ لِامْرِهِ . « 1 »
در پهناى زمين چيزى گرامىتر از نفس مطيع امر الهى در پيشگاه حق نيست .
و نيز آن حضرت فرمود :
الْاشْتِغالُ بِتَهْذيبِ النَّفْسِ اصْلَحُ . « 2 »
مشغول بودن انسانها به تهذيب نفس كارى اصلح است .
خَيْرُ النُّفُوسِ ازْكاها . « 3 »
بهترين نفسها ، پاكترين آنهاست .
ذِرْوَةُ الْغاياتِ لايَنالُها الّا ذَوُوا التَّهْذيبِ وَ الْمُجاهَداتِ . « 4 »
به قلّهء اهداف نمىرسند ، مگر صاحبان تهذيب نفس و آنان كه براى اصلاح خود و حركت در صراط مستقيم ، جهاد مىكنند .
صَلاحُ النَّفْسِ مُجاهَدَةُ الْهَوى . « 5 »
اصلاح نفس در سايهء جهاد با هوا و هوس صورت مىگيرد .
هامش
( 1 ) - مستدرك الوسائل : 11 / 259 ، باب 18 ، حديث 12931 ؛ غرر الحكم : 183 ، حديث 3408 .
( 2 ) - غرر الحكم : 239 ، حديث 4839 .
( 3 ) - غرر الحكم : 240 ، حديث 4844 .
( 4 ) - عيون الحكم و المواعظ : 257 .
( 5 ) - غرر الحكم : 241 ، حديث 4881 .