صفتهاى رذيلهء ديگرى هم شيوع پيدا مىكند كه ريشهء آن در بدگمانى است .
حضرت على عليه السلام مىفرمايد :
فَانَّ الْبُخْلَ وَ الْجَورَ وَ الْحِرْصَ غَرائِزُ شَتَّى يَجْمَعُها سُوْءُ الظَّنِّ بِاللَّهَ . « 1 »
همانا تنگ چشمى ، ستم ، طمع ، سرشتهاى پراكندهاى هستند كه سبب آنها بدگمانى به خداست .
حسن ظن و اعتماد داشتن به خداوند هر كسى را به زندگى اميدوار مىسازد و پويندهء راه حق را هم به درگاه خدا نزديك مىسازد .
امام رضا عليه السلام مىفرمايد :
أَحْسِنِ الظَّنَّ بِاللَّه فَإنَّ مَنْ حَسُنَ ظَنُّهُ بِاللَّهِ كانَ اللَّهُ عِنْدَ ظَنِّه . « 2 »
به خداى خوش گمان باش كه هر كس به وى خوش بين باشد ، خداوند در نزد گمان اوست .
گمان نيك داشتن به خدا دربارهء وعدهء رحمت و كرم و لطف و عنايت او ، از نشانههاى مهم ايمان و از راههاى مؤثّر نجات و سعادت است .
رسول الله صلى الله عليه و آله فرمود :
لَيْسَ مِنْ عَبْدٍ يَظُنُّ بِاللَّهِ خَيْراً إِلَّا كانَ عِنْدَ ظَنِّهِ بِهِ وَ ذَلِكَ قَوْلُهُ :
وَ ذَ لِكُمْ ظَنُّكُمُ الَّذِى ظَنَنتُم بِرَبّكُمْ أَرْدَيكُمْ فَأَصْبَحْتُم مّنَ الْخسِرِينَ » « 3 » . « 4 »
هيچ بندهاى گمان نيك به خدا نمىبرد ، مگر اين كه خداوند بر اساس گمانش با او رفتار كند و اين معنى آيه شريفه است كه فرمود : و اين گمانتان بود كه به
هامش
( 1 ) - بحار الأنوار : 74 / 245 ، باب 10 ، حديث 1 .
( 2 ) - بحار الأنوار : 75 / 343 ، باب 26 ، ذيل حديث 1 ؛ تحف العقول : 449 .
( 3 ) - فصّلت ( 41 ) : 23 .
( 4 ) - بحار الأنوار : 67 / 384 ، باب 59 ، حديث 42 ؛ فصّلت ( 41 ) : 23 .