و غمهاى وارد را با صبر و ارادهء محكم و باور خوب از خويشتن دور ساخت .
از بيانات نورانى امام اوّل على عليه السلام به فرزندش حسن عليه السلام است كه مىفرمايد :
احْىِ قَلْبَكَ بِالْمَوْعِظَةِ وَ امِتْهُ بِالزَّهادَةِ وَ قَوِّهِ بِالْيَقِينِ وَ نَوِّرْهُ بِالْحِكْمَةِ . « 1 »
دلت را با اندرز زنده كن و با بىرغبتى به دنيا بميران و با نيروى يقين قوى كن و با حكمت نورانى نما .
در اين فراز امام سجّاد عليه السلام از زاويهء ديگر به گرفتارىهاى درونى و موانع باطنى نهفته در وجود انسان اشاره مىفرمايد كه يكى پس از ديگرى با بر طرف شدنصفات ديگرى در ضمير انسان ظاهر مىشود . پس بايد با بينش اعتدالى در پردهبردارى از آنها كوشيد .
پيامبر عزيز اسلام صلى الله عليه و آله در سفارشهاى سازندهء خويش به ابوذر مىفرمايد :
يا أَباذَرٍ ! طُوبى لِمَنْ تَواضَعَ لِلَّهِ تَعالى فى غَيْرِ مَنْقَصَةٍ وَ اذَلَّ نَفْسَهُ فِى غَيْرِ مَسْكَنَةٍ . « 2 »
اى ابوذر ! خوشا به حال كسى كه براى خداى بلند مرتبه ، بدون نقصان فروتنى كند و نفس خود را بدون سختى خوار كند .
رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود :
افْضَلُ النّاسِ مَنْ تَواضَعَ عَنْ رِفْعَةٍ . « 3 »
برترين مردم كسى است كه از موضع بزرگى و سربلندى نسبت به همگان تواضع و فروتنى كند .
توازن و تعادل ظاهرى و باطنى كه حضرت سجّاد عليه السلام از حضرت حق مىطلبد ،
هامش
( 1 ) - نهج البلاغه : نامهء 31 .
( 2 ) - بحار الأنوار : 74 / 92 ، باب 4 ، حديث 3 ؛ مجموعة ورّام : 2 / 66 .
( 3 ) - أعلام الدين : 337 ، حديث 15 .