اسامى عطرآگين نيز مشام ارواح را معطر سازند و قلوب را به رياض قدس سوق دهند و نفوس را به مجالس انس كشانند .
ادعيه مأثوره هر يك مقامى از مقامات انشائى و علمى ائمهء دين است .
لطايف شوقى و عرفانى و مقامات ذوقى و شهودى كه در ادعيه نهفتهاند و ازمستفاد مىشوند ، در روايات وجود ندارند و ديده نمىشوند ؛ زيرا در روايات مخاطب مردمند و به فراخور عقل و فهم و ادراك و معرفت آنان ، با آنان تكلم مىكردند و سخن مىگفتند نه به كنه عقل خودشان .
امام صادق عليه السلام فرمود :
ما كَلَّمَ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله الْعِبادَ بِكُنْهِ عَقْلِهِ قَطُّ . « 1 »
رسول خدا هرگز با حقيقت عقلش با مردم سخن نگفت ! !
اما در ادعيه و مناجاتها ، با جمال و جلال و حسن مطلق و محبوب و معشوق حقيقى به راز و نياز بودند ، لذا آنچه در نهانخانه سرّ و نگارخانه عشق و بيت المعمور ادب داشتند به زبان آوردند و به كنه عقل خودشان مناجات و دعا داشتند .
عارفان عاشق عقيده دارند بعد از تلاوت قرآن مجيد ، عبادتى كه بر زبان جارى مىشود همچون دعا نيست . « 2 » دعا ياد خدا با دل و جان و گفتگوى عاشق با معشوق به توسط زبان است .
دعا اظهار حاجت و نيازمندى از جانب فقير ، به محضر ربّ غنى و خداوند كريم است .
خداوند متعال در آيات زيادى فرموده است : خدا را ياد كنيد تا خداوند مهربان شما را ياد كند :
هامش
( 1 ) - الكافى : 8 / 268 ، حديث 394 ؛ الأمالى ، شيخ صدوق : 419 ، ذيل حديث 6 .
( 2 ) - المحجة البيضاء : 2 / 265 ؛ الكافى : 1 / 23 ، حديث 15 ؛ بحار الأنوار : 1 / 85 ، باب 1 ، حديث 7 .