1 - خودپسندى
2 - زياد ديدن عمل
3 - كوچكى گناه
4 - همنشينى با هوسرانان
5 - علاقه به مدح و ستايش
6 - اختلاف سازى
7 - سرگرم شدن به مال و فرزند
8 - حسد ورزى
9 - حرص خوردن
10 - خلوت گزينى
اميرمؤمنان على عليه السلام مىفرمايد :
از توفيق پرهيزگارى ، توجّه به حالتهاى شيطانى است كه در پيرامون انسان با تقوا مىچرخد تا راه نفوذ را پيدا كند .
فَاتَقَّى عَبْدٌ رَبَّهُ نَصَحَ نَفْسَهُ ، وَ قَدَّمَ تَوْبَتَهُ وَ غَلَبَ شَهْوَتَهُ ، فَانَّ اجَلَهُ مَسْتُورٌ عَنْهُ وَ امَلَهُ خادِعٌ لَهُ وَ الشَّيْطانُ مُوَكَّلٌ بِهِ يُزَيِّنُ لَهُ الْمَعْصِيَةَ لَيَرْكَبَها وَ يُمَنِّيهِ التَّوبَةَ لِيُسَوِّفَها ، حَتَّى تَهْجُمَ مَنِيَّتُهُ عَلَيْهِ اغْفَلَ ما يَكُونُ عَنْها . « 1 »
آن عبدى تقواپيشه شد كه خيرخواه خودگشت و توبهاش را پيش انداخت و بر شهوتش پيروز شد ؛ زيرا زمان اجل انسان مخفى است و آرزويش گول زنندهء اوست ، شيطان موكّل آدمى است كه معصيتش را در نظرش مىآرايد تا مرتكب آن شود و توبه را به صورت آرزو براى آينده جلوه مىدهد تا آن را
هامش
( 1 ) - نهج البلاغه : خطبهء 63 .