امام على عليه السلام دربارهء آن شكوهمندى چنين مىفرمايد :
منزهى از هر عيب چه بزرگ است شأن تو ! چه عظيم است آنچه از آفرينش تو مىبينيم ! و چه كوچك است هر بزرگى در برابر قدرت تو ! چه دهشت آور است آنچه ما از ملكوت تو مىبينيم ! و چه اندازه حقير است آنچه ديده مىشود در برابر آنچه از سلطنت تو براى ما ناپيداست . چه نعمتهايت در اين دنيا گسترده و فراوان است و با اين حال در برابر نعمتهاى آخرتت چقدر كوچك است . « 1 » آيات قرآن تنها براى خواندن نيامده است ، بلكه براى فهم و درك اهل ايمان و عمل فرستاده شده است كه :
إِنَّ فِى خَلْقِ السَّموَ تِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلفِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَأَيتٍ لِاُوْلِى الْأَلْببِ * الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيمًا وَقُعُودًا وَعَلَى جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ فِى خَلْقِ السَّموَ تِ وَالْأَرْضِ رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هذَا بطِلًا سُبْحنَكَ فَقِنَا عَذَابَ النَّارِ » « 2 »
يقيناً در آفرينش آسمانها و زمين ، و آمد و رفت شب و روز ، نشانههايى [ بر توحيد ، ربوبيّت و قدرت خدا ] براى خردمندان است . * آنان كه همواره خدا را ايستاده و نشسته و به پهلو آرميده ياد مىكنند ، و پيوسته در آفرينش آسمانها و زمين مىانديشند ، [ و از عمق قلب همراه با زبان مىگويند : ] پروردگارا ! اين [ جهان با عظمت ] را بيهوده نيافريدى ، تو از هر عيب و نقصى منزّه و پاكى ؛ پس ما را از عذاب آتش نگاهدار .
انديشه در اسرار آفرينش آسمانها و زمين به انسان آگاهى و بينش مىدهد و
هامش
( 1 ) - نهج البلاغه : خطبهء 108 .
( 2 ) - آل عمران ( 3 ) : 190 - 191 .