و جو و سيبزمينى و امثال آن زياد است .
4 - املاح معدنى كه آنها را هم سازنده و هم توليد كنندهء قوا مىدانند و در اغلب سبزيجات و غلّات كه سردستهء آنها گندم است ؛ موجود است .
5 - سلولزها كه آنها را جزء غذاهاى پاك كننده محسوب مىدارند و در اغلب سبزيجات و ميوهجات ، به مقدار زياد يافت مىشود .
6 - فرمانها يا كاتاليزورها كه سبب آماده كردن غذاهاى ديگر براى هضم و جذب مىشود و در اغلب گياهان مخصوصاً به طور خام موجود است .
7 - ويتامينها كه آنها را جزء غذاهاى حياتى مىدانند در اغلب ميوهجات و سبزيجات موجود است .
انسان در شبانهروز به طور متوسط 2400 كالرى مواد غذايى لازم دارد كه از سه نوع اصلى غذاها يعنى : پروتيدها ، ليپيدها و گلوسيدها بايد به دست بيايد كه اين سه مادهء اصلى غذايى بدون وجود مواد فرعى ديگر يعنى : املاح معدنى ، فرمانها و ويتامينها و حتى سلولزها نمىتوانند احتياجات بدن را رفع كنند و اغلب آن مواد به تنهايى قابل جذب بدن نيستند .
و نيز بايد دانست كه تعادل بين غذاها از واجبات است و حتماً بايد مخلوط باشد نه اين كه فقط با خوردن پروتيد ( مثل گوشت و تخممرغ ) و يا گلوسيدها ( نان و پلو و . . . ) تأمين گردد .
اكنون براى آن كه بهتر مشخص شود كه چگونه اصول بالا و مواد ضرورى براى تأمين تغذيه و رشد و نموّ و تجديد حيات سلولهاى بدن انسان و حيوان ، در خوراكىهاى ياد شده در ( آيات 24 تا 31 سورهء عبس ) ملحوظ گرديده به طور اختصار به شرح تركيب مواد اصلى سهگانه و املاح و ويتامينها در صد گرم چند نمونه از خوراكىهاى مذكور مىپردازيم :
الف - از دستهء غلّات ( حَبّاً ) ، نمونه : گندم . تركيب گندم در صد بدين شرح است :
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى) — صفحة 28
مساهمون: شيخ حسين انصاريان
ص٢٨