تحويل عناصر به يكديگر و تبدّلات هستهاى زير اتمى ، روشنى خاصى بر اين مشكل افكنده شد و اين نكته به دست آمد كه در ژرفناى ماده و در داخل هستهء بىنهايت كوچك اتمها مقادير عظيمى از انرژى نهفته است كه آن را انرژى زير اتمى مىنامند .
اگر نور و حرارت خورشيد نتيجهء سوختن مادهء آن مىبود در عرض چند قرن تمام جرم عظيم آن مىسوخت و نابود مىشد ، ولى خورشيدى كه انرژى خود را از سرچشمهء زير اتمى مىگيرد ميليونها سال پرتوافشانى كرده و خواهد كرد .
اين سرچشمهء عظيم و لايتناهى درونى خورشيد ، طبق آخرين نظريات علمى فيزيك كه با مشاهدات نجومى اثبات شده عبارت است از :
يك رشته فعل و انفعالات هستهاى كه به صورت حلقوى زنجيرى صورت مىگيرد و در طىّ اين حلقه مقادير عظيمى از انرژى آزاد مىشود .
در طى اين فعل و انفعال حلقوى ، هستههاى كربن و ازت دخالت مستقيم و نقش كاتاليزر دارند و سرانجام پس از طىّ يك دوره ، هستهء كربن يا ازت به همان حالت اولى خود برمىگردد و پروتونهاى آزاد ئيدروژن تبديل به هستهء هليوم مىگردد .
انرژيى كه در جريان اين فعل و انفعال در تحت درجهء حرارت 20 ميليون درجه آزاد مىشود درست مطابق با همان مقدار انرژى است كه در نتيجهء تشعشع از خورشيد صادر مىشود :
الْحَمْدُللَّهِ الَّذى خَلَقَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ بِقُوَّتِهِ ، وَ مَيَّزَ بَيْنَهُما بِقُدْرَتِهِ »
محدود بودن اوقات شب و روز
بدون شك اگر حدود زمانى شب و روز بيش از اين مىبود كه الآن هست ، آثارى از حيات و رشد و پرورش موجودات در ميان نبود . شب طولانى باعث از بين رفتن