ديگر آن كه هر ظلمت و حجاب كه در قالب ، به واسطهء حركات طبيعى پديد آيد كه بر وفق مراد نفس رفته باشد به واسطهء اوامر شرعى كه به خلاف مراد نفس مىرود و بر مىخيزد .
ديگر هر ركنى از اركان شرع او را تذكّرى از قرارگاه اول و آمدن او از آن عالم ارشاد مىكند او را به مراجعت به مقام خويش ، و آن جوار ربّ العالمين است و او را در مراجعت معاونت كند ، چنان كه كلمهء لا إله الا اللّه او را خبر دهد از عالم وحدانيت و آن حالت كه ميان او و حضرت حق هيچ واسطه نبود ؛ شوق آن عالم و ذوق آن حالت در دلش پديد آيد ، آرزوى مراجعت كند ، دل از اين عالم سفلى برگيرد ، لذّات شهوات بهيمى بر كام جانش تلخ شود ، متوجّه حضرت خداوندى گردد . » « 1 »
ايمان كامل در روايات
پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله دربارهء ايمان كامل مىفرمايد :
الْإيمانُ فى عَشْرَةٍ : الْمَعْرِفَةِ ، وَالطّاعَةِ ، وَالْعِلْمِ ، وَالْعَمَلِ ، وَالْوَرَع ، وَالْاجتهادِ ، وَالصَّبْرِ ، وَالْيَقينِ ، وَالرِّضا ، وَالتَّسْليمِ ، فَأيُّها فَقَدَ صاحِبُهُ بَطَلَ نِظامُهُ . « 2 »
ايمان در ده برنامه است : شناخت حقايق ، اطاعت از خدا و رسول و امام ، دانش ، عمل ، پرهيز و تقوا ، كوشش در راه حق ، صبر ، يقين ، رضا ، تسليم ، كه هر يك را صاحبش از دست دهد به همان اندازه نظام حياتش از حق منحرف مىگردد .
امام صادق عليه السلام فرمود :
هامش
( 1 ) - مراحل السالكين : 43 - 47 .
( 2 ) - بحار الأنوار : 66 / 175 ، باب 32 ، حديث 28 ؛ كنز الفوائد : 2 / 11 .