هُوَ الَّذِى أَنزَلَ السَّكِينَةَ فِى قُلُوبِ الْمُؤْمِنِينَ لِيَزْدَادُوا إِيمَاناً مَعَ إِيمَانِهِمْ » « 1 »
اوست كه آرامش را در دل هاى مؤمنان نازل كرد ، تا ايمانى بر ايمانشان بيفزايد .
چون ترتيب صورت قالب بر قانون شريعت به كمال رسد ، ايمان در دل به كمال رسيده باشد ، چنان كه حديث نبوى به بيان آن ناطق است :
لا يَسْتَقيمُ إيمانُ عبدٍ حَتّى يَسْتَقيمَ قَلْبُهُ . « 2 »
ايمان هيچ بندهاى راست نيايد تا دلش راست و استوار گردد .
حواس پنجگانهء انسان در شريعت
فامّا آن كه پنج ركن شريعت ، پنج دندانهء كليد طلسم گشايى پنج حس است ، از آن است كه ايشان را به واسطهء پنج حس ، آفاتى و حجبى پديد آمده است كه به مقام بهايم و انعام رسيدهاند ، بلكه فروتر رفته تا اگر در اين مقام بماند و اين طلسم نگشايد و از اين صفت خلاص نيابد در حق او اين فرمايند كه :
أُولئِكَ كَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ » « 3 »
آنان مانند چهارپايانند بلكه گمراهترند .
و بهايم و انعام را نقصان از تمتّع ايشان است در مراتع عالم حيوانى سفلى به واسطهء پنج حس كه :
هامش
( 1 ) - فتح ( 48 ) : 4 .
( 2 ) - عوالى اللآلى : 1 / 278 ، حديث 111 ؛ مجموعة ورام : 1 / 105 .
( 3 ) - اعراف ( 7 ) : 179 .