او با هيچ قيمتى حاضر نمىشود معشوقش را از دست بدهد ، آزار و شكنجه و سختى و شهادت در راه دوست برايش از عسل شيرينتر شود ، وجودش براى ديگران چراغ راه مىگردد و هويّت و هستيش براى عباد خدا منبع بركت مىشود .
بيداران راه دوست در حقّ چنين مؤمنى گفتهاند :
« چون اللّه بنده را شايستهء مقام قرب گرداند و او را شراب لطف ابد بچشاند ظاهر و باطنش را از ريا و نفاق صاف مىكند ، محبّت اغيار را در باطن وى گنجايى نماند ، مشاهد لطف خفى گردد ، به چشم عبرت در حقيقت كون نظاره مىكند ، از مصنوع با صانع مىنگرد و از مقدور به قادر مىرسد ، آن گاه از مصنوعات ملول گردد و به محبّت صانع مشغول شود ، دنيا را خطر نماند ، عقبى را بر خاطر او گذر نماند ، غذاى او ذكر محبوب گردد ، تنش در هيجان شوق معبود نازد ، دل در محبّت محبوب مىگدازد ، نه روى اعراض ، نه سامان اعتراض .
چون بميرد حواسّ ظاهرش از دور فلك بيرون آيد ، كل اعضايش از حركت طبيعيش ممتنع گردد . اين همه تغيّر ، ظاهر را بود و ليكن باطن از شوق و محبّت پر بود .
أمواتٌ عِندَ الْخَلْق ، أحياءٌ عِنْدَ الرَّبِّ . « 1 »
نزد خلايق مردگانند و نزد پروردگار ، زندگان . »
چيست تجريد ، از علايق پاك شو * در ره آزادگان چالاك شو
همچو مرغان بستهء دانه مباش * مبتلاى خويش و بيگانه مباش
چون گل خندان برون شو تو ز پوست * گر تو را معنى تجريد آرزوست
تماميّت ايمان
در « اصول كافى » ، باب
« فى أنّ الإيمانَ مَبثوتٌ لِجوارِحِ البَدَنِ كُلِّها »
و « وسائل
هامش
( 1 ) - معارف بهاء الدين ولد : 129 ، فصل 90 .