يقين ، قناعت ، صبر ، شكر ، حلم ، خوش خلقى ، سخاوت ، غيرت ، شجاعت ، مروّت . گويد : برخى اين ده خصلت را روايت كرده و به آنها صدق و اداى امانت را نيز افزوده است .
امام صادق عليه السلام فرمود :
ثَلاثٌ مَنْ أتَى اللّهَ بِواحِدَةٍ مِنْهُنَّ أوْجَبَ اللّهُ لَهُ الْجَنَّةَ : الإنْفاقُ مِنْ إقْتارٍ ، والْبِشْرُ لِجَميعِ الْعالَمِ ، والإنْصافُ مِنْ نَفْسِهِ . « 1 »
سه چيز است كه هر كس با يكى از آنها به ديدار خدا رود بهشت را بر او واجب كند . در حال تنگدستى انفاق كند ، با تمام مردم جهان خوشرويى نمايد ، و به ديگران نسبت به خود انصاف دهد ( حق را بگويد اگر چه به زيان خودش باشد ) .
علل نقمت
گناهان تغيير دهندهء نعمت
امام سجاد عليه السلام در حديث ذيل به علل نِقَم اشاره مىفرمايند :
إنَّ الذُّنُوبَ الَّتى تُغَيِّرُ النِّعَمَ : الْبَغْىُ عَلَى النّاسِ ، وَالزَّوالُ عَنِ الْعادَةِ فِى الْخَيْرِ وَاصْطِناعِ الْمَعْرُوفِ ، وَكُفْرانُ النِّعَمِ ، وَتَرْكُ الشُّكرِ ؛ قالَ اللّهُ تَعالى :
إِنَّ اللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا مَا بِأَنفُسِهِمْ » « 2 »
گناهانى كه باعث تغيير نعمت حق بر عبد است عبارت است از : ستم بر مردم ، از دست دادن حالتى كه مورث انجام خوبى است ، تعطيل كردن نيكى به مردم ، كفران نعمت و ترك شكر ؛ خداوند مىفرمايد : يقيناً خدا سرنوشت هيچ ملتى را
هامش
( 1 ) - الكافى : 2 / 103 ، حديث 2 ؛ وسائل الشيعة : 12 / 161 ، باب 107 ، حديث 15952 .
( 2 ) - رعد ( 13 ) : 11 .