معنا را بدان كه آنچه در درونت مىگذرد و آنچه در برون دارى حتى اشارات چشم و خيانتهايش به حسابت خواهد آمد .
راستى ، اگر مىخواهى قلبت خاشع شود و اعضايت به لرزه آيد و اشك چشمت سرازير گردد ، برابر آنچه در قرآن مجيد و گفتار انبيا و امامان دربارهء قيامت آمده ، از اهوال عظيمش و رنج و دردش و شدّت و حِدّت مسائلش همه و همه را در ميدان نفس مجسّم كن ، باشد كه از اين طريق مصونيت خود را از خزى دنيا و عذاب آخرت تضمين نمايى و خود را از نقمت امروز و فردا رهانيده و آزاد سازى و تا زندهاى دست نياز به درگاه بى نياز دراز كنى و با خضوع و خشوع از حضرت ربّ العزّه بخواهى كه :
« وَأعْتِقْ رِقابَنا مِنْ نَقِمَتِك »
بلبل گلستان عشق ، حافظ شوريده حال ، خطاب به حضرت محبوب گويد :
روى بنماى و وجود خودم از ياد ببر * خرمن سوختگان را همه گو باد ببر
ما چو داديم دل و ديده به طوفان بلا * گو بيا سيل غم و خانه ز بنياد ببر
زلف چون عنبر خامش كه ببويد هيهات * اى دل خام طمع اين سخن از ياد ببر
سينه گو شعلهء آتشكدهء فارس بكُش * ديده گو آب رخ دجلهء بغداد ببر
( حافظ شيرازى )
اعضا و جوارح ، شاهدان اعمال در قيامت
اين را بدان كه جوارحت در قيامت شاهدان عمل ، اعضايت جنود حق ، ضمايرت جاسوسان او و پنهانت آشكار محضر حضرت ربّ الارباب است . چه بسيار گناهانى كه فراموشت شده ، چه عبادتها و طاعتها كه از آن غافل گذشتى و چه آلودگىهايى كه بر قبحش مطّلع شدى و بر آن شرمنده گشتى در حالى كه شرمت