تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى) — صفحة 272

مساهمون:

ص٢٧٢
اگر قواى ظاهر و باطن را هماهنگ با مسائل الهى نمودى از فرشته برتر مىشوى و چنان كه از صراط المستقيم حق روى گرداندى از حيوانات و درندگان پست‌تر مىشوى . جايگاه خود و حالات و نفسانيّات خويش را در بين موجودات توجّه كن و مواظب باش كه دزدان راه انسانيّت سرمايه‌هاى الهيّه را كه مجانى به تو عنايت شده و وسيلهء اعتلاى تو به مقام قرب و وصل است از تو نربايند ، و مايه‌هاى سعادتت را به غارت و دزدى نبرند .

نصيحت انسان در كلام نراقى

مرحوم نراقى به عنوان موعظه و نصيحت در كتاب گران قدرش « جامع السعادات » مىگويد : « اكنون كه دانستى كه انسان در لذّت عقلى با فرشتگان انباز است و در ديگر لذايذ حسّى و متعلّق به سه قوهء ديگر ، يعنى قواى سَبُعى و بهيمى و شيطانى ، مشارك درندگان و چارپايان و شياطين است ، اين را نيز بدان كه هر كس يكى از اين لذّات چهارگانه بر او غلبه كند ، مشاركت او با آن قوّه‌اى كه بدان منسوب است بيشتر خواهد بود تا آنجا كه وقتى اين غلبه تامّ و كامل شد او عين همان قوه خواهد بود . پس اى دوست من ، بنگر كه نفس خود را در كدام جهت قرار مىدهى ، اگر غلبه با قوّهء شهوت تو باشد تا آنجا كه بيشتر همّ و انديشهء تو متوجه شهوات حيوانى ، مانند خوردن و آشاميدن و آميزش و ديگر شهوات بهيمى باشد يكى از چهارپايان خواهى بود . و اگر غلبه و چيره‌گى با قوّهء غضب تو باشد و ميل تو بيشتر به مناصب و رياست‌طلبى و آزار مردم و ضرب و شتم و ديگر حركات درنده خويى باشد به منزلهء درندگان خواهى بود . و اگر غلبه با قوهء شيطانى « قوهء وهم » باشد تا آنجا كه غالب سعى و كوشش تو صرف يافتن مكر و حيله براى رسيدن به مقتضيات دو قوهء شهوت و غضب باشد و به انواع نيرنگ‌ها و تزويرهاى وهمى دست يازى ، در حزب شيطان داخل شده‌اى . و اگر غلبه با قوهء عقل تو باشد تا آنجا كه جدّ و جهد تو