از راه كليه به نام ادرار خارج مىسازد .
خون در ضمن گردش از غدههاى مترشح داخلى موادى مىگيرد و براى انتظام تن ، آنها را به همه جا مىبرد . مسلّم است در اين گيرودار دستهاى از گلبولهاى خون پير و فرسوده شده از دايرهء فعاليت خارج مىشوند و گلبولهاى تازه نفس جانشين آنها مىگردند .
عمر گلبولهاى قرمز در حدود چهار ماه ، امّا عمر گلبولهاى سفيد و پلاكتها كوتاهتر است . پس كمبود خون از كجا تأمين مىشود ؟ در بدن دستگاههايى وجود دارد به نام دستگاههاى خون ساز و آنها شامل مغز استخوانهاى گِرد و پهن و طحال و عقدههاى لنفاوىاند .
مغز استخوانها مأمور ساختن گلبولهاى سفيد هستهاى و پلاكتها مىباشند ، طحال و عقدههاى لنفاوى سازندهء گلبولهاى سفيد يك هستهاىاند و اين دو دستگاه در دوران زندگى دائم در كارند . در بدن هم قرنطينهاى وجود دارد و آن مأمور است عناصر فرسودهء خونى را بازداشته و متلاشى سازد ، در عوض دستگاههاى خون ساز سلولهاى تازه نفس را وارد گردش خون مىنمايد . در مدّت زندگى انسان سالم اين روش برقرار است . اين است سرّ زندگى كه آثار آن در هر جا به شكلى نمودار است !
اگر بقا طلبى روفناى جانان باش * چو قطره راه به دريا بجوى و عمّان باش
اگر كه از لب دلدار كام دل خواهى * چو جام با دل پر خون مدام خندان باش
دهند جاى تو را تا به چشم خود مردم * بر آز خوى بهايم ، به طبع انسان باش